सञ्जय उवाच तं तथा कृपयाऽविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम्। विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः
sañjaya uvācha taṁ tathā kṛipayāviṣhṭamaśhru pūrṇākulekṣhaṇam viṣhīdantamidaṁ vākyam uvācha madhusūdanaḥ
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്രകാരം കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ്, കണ്ണുനീരാൽ തുളുമ്പുന്ന കണ്ണുകളോടെ, വ്യാകുലനായി, ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്ന അവനോട് മധുസൂദനൻ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.
Word meanings: sañjayaḥ uvācha—Sanjay said; tam—to him (Arjun); tathā—thus; kṛipayā—with pity; āviṣhṭam—overwhelmed; aśhru-pūrṇa—full of tears; ākula—distressed; īkṣhaṇam—eyes; viṣhīdantam—grief-stricken; idam—these; vākyam—words; uvācha—said; madhusūdanaḥ—Shree Krishn, slayer of the Madhu demon
श्री भगवानुवाच कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम्। अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन
śhrī bhagavān uvācha kutastvā kaśhmalamidaṁ viṣhame samupasthitam anārya-juṣhṭamaswargyam akīrti-karam arjuna
ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ഹേ അർജ്ജുനാ, ഈ ആപത്ഘട്ടത്തിൽ നിനക്ക് ഈ ഭീരുത്വം എവിടെ നിന്നു വന്നു? ഇത് ഉത്തമന്മാർക്ക് ചേർന്നതല്ല, കീർത്തി നൽകുന്നതുമല്ല, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി തടയുന്നതുമാണ്.
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Lord said; kutaḥ—wherefrom; tvā—to you; kaśhmalam—delusion; idam—this; viṣhame—in this hour of peril; samupasthitam—overcome; anārya—crude person; juṣhṭam—practiced; aswargyam—which does not lead to the higher abodes; akīrti-karam—leading to disgrace; arjuna—Arjun
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते। क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप
klaibyaṁ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayyupapadyate kṣhudraṁ hṛidaya-daurbalyaṁ tyaktvottiṣhṭha parantapa
ഹേ അർജ്ജുനാ, നപുംസകത്വത്തിന് വഴങ്ങരുത്. ഇത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല. ഹൃദയത്തിന്റെ ഈ നിസ്സാരമായ ദൗർബല്യം ഉപേക്ഷിച്ച് എഴുന്നേൽക്കുക, ഹേ ശത്രുജയിൻ!
Word meanings: klaibyam—unmanliness; mā sma—do not; gamaḥ—yield to; pārtha—Arjun, the son of Pritha; na—not; etat—this; tvayi—to you; upapadyate—befitting; kṣhudram—petty; hṛidaya—heart; daurbalyam—weakness; tyaktvā—giving up; uttiṣhṭha—arise; param-tapa—conqueror of enemies
अर्जुन उवाच कथं भीष्ममहं संख्ये द्रोणं च मधुसूदन। इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन
arjuna uvācha kathaṁ bhīṣhmam ahaṁ sankhye droṇaṁ cha madhusūdana iṣhubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāvari-sūdana
അർജുനൻ പറഞ്ഞു: ഹേ മധുസൂദനാ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭീഷ്മരോടും ദ്രോണരോടും ഞാൻ എങ്ങനെ അസ്ത്രങ്ങളാൽ പോരാടും? അവർ എന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യരാണ്, ഹേ ശത്രുനാശകാ.
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun said; katham—how; bhīṣhmam—Bheeshma; aham—I; sankhye—in battle; droṇam—Dronacharya; cha—and; madhu-sūdana—Shree Krishn, slayer of the Madhu demon; iṣhubhiḥ—with arrows; pratiyotsyāmi—shall I shoot; pūjā-arhau—worthy of worship; ari-sūdana—destroyer of enemies
गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके। हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान्
gurūnahatvā hi mahānubhāvān śhreyo bhoktuṁ bhaikṣhyamapīha loke hatvārtha-kāmāṁstu gurūnihaiva bhuñjīya bhogān rudhira-pradigdhān
ഈ മഹത്തായ ഗുരുക്കന്മാരെ വധിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഈ ലോകത്തിൽ ഭിക്ഷ യാചിച്ചു ജീവിക്കുന്നതാണ് ശ്രേഷ്ഠം. അവരെ കൊന്നാൽ, ഞാൻ ഇവിടെ അനുഭവിക്കുന്ന ധനത്തിന്റെയും കാമനകളുടെയും എല്ലാ സുഖങ്ങളും അവരുടെ രക്തത്താൽ കളങ്കിതമായിരിക്കും.
Word meanings: gurūn—teachers; ahatvā—not killing; hi—certainly; mahā-anubhāvān—noble elders; śhreyaḥ—better; bhoktum—to enjoy life; bhaikṣhyam—by begging; api—even; iha loke—in this world; hatvā—killing; artha—gain; kāmān—desiring; tu—but; gurūn—noble elders; iha—in this world; eva—certainly; bhuñjīya—enjoy; bhogān—pleasures; rudhira—blood; pradigdhān—tainted with
न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः। यानेव हत्वा न जिजीविषाम स्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः
na chaitadvidmaḥ kataranno garīyo yadvā jayema yadi vā no jayeyuḥ yāneva hatvā na jijīviṣhāmas te ’vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣhṭrāḥ
നമുക്ക് ഏതാണ് നല്ലതെന്ന് നമുക്ക് അറിയില്ല—നാം അവരെ ജയിക്കണോ അതോ അവർ നമ്മെ ജയിക്കണോ. ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ പുത്രന്മാരെ വധിച്ചിട്ട് ജീവിക്കാൻ നാം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ആ പുത്രന്മാർ തന്നെ ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ മുന്നിൽ അണിനിരന്നിരിക്കുന്നു.
Word meanings: na—not; cha—and; etat—this; vidmaḥ—we know; katarat—which; naḥ—for us; garīyaḥ—is preferable; yat vā—whether; jayema—we may conquer; yadi—if; vā—or; naḥ—us; jayeyuḥ—they may conquer; yān—whom; eva—certainly; hatvā—after killing; na—not; jijīviṣhāmaḥ—we desire to live; te—they; avasthitāḥ—are standing; pramukhe—before us; dhārtarāṣhṭrāḥ—the sons of Dhritarashtra
कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः पृच्छामि त्वां धर्मसंमूढचेताः। यच्छ्रेयः स्यान्निश्िचतं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्
kārpaṇya-doṣhopahata-svabhāvaḥ pṛichchhāmi tvāṁ dharma-sammūḍha-chetāḥ yach-chhreyaḥ syānniśhchitaṁ brūhi tanme śhiṣhyaste ’haṁ śhādhi māṁ tvāṁ prapannam
കാർപ്പണ്യദോഷത്താൽ എന്റെ സ്വഭാവം കളങ്കിതമായി, എന്റെ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സ് വ്യാകുലമായി, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു—എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശ്രേയസ്കരമായത് എന്താണെന്ന് നിശ്ചയമായി പറഞ്ഞുതരിക. ഞാൻ നിന്റെ ശിഷ്യനാണ്; എന്നെ ഉപദേശിക്കൂ, കാരണം ഞാൻ നിന്നിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Word meanings: kārpaṇya-doṣha—the flaw of cowardice; upahata—besieged; sva-bhāvaḥ—nature; pṛichchhāmi—I am asking; tvām—to you; dharma—duty; sammūḍha—confused; chetāḥ—in heart; yat—what; śhreyaḥ—best; syāt—may be; niśhchitam—decisively; brūhi—tell; tat—that; me—to me; śhiṣhyaḥ—disciple; te—your; aham—I; śhādhi—please instruct; mām—me; tvām—unto you; prapannam—surrendered
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम्। अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धम् राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम्
na hi prapaśhyāmi mamāpanudyād yach-chhokam uchchhoṣhaṇam-indriyāṇām avāpya bhūmāv-asapatnamṛiddhaṁ rājyaṁ surāṇāmapi chādhipatyam
നെഞ്ചു വരട്ടുന്ന ഈ ദുഃഖത്തെ എന്തിനാൽ അകറ്റാനാകുമെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നില്ല — ഭൂമിയിലെ എതിരില്ലാത്തതും സമൃദ്ധവുമായ സാമ്രാജ്യം കൊണ്ടുപോലും, ദേവന്മാരുടെ മേലുള്ള ആധിപത്യം കൊണ്ടുപോലും അത് സാധ്യമല്ല.
Word meanings: na—not; hi—certainly; prapaśhyāmi—I see; mama—my; apanudyāt—drive away; yat—which; śhokam—anguish; uchchhoṣhaṇam—is drying up; indriyāṇām—of the senses; avāpya—after achieving; bhūmau—on the earth; asapatnam—unrivalled; ṛiddham—prosperous; rājyam—kingdom; surāṇām—like the celestial gods; api—even; cha—also; ādhipatyam—sovereignty
सञ्जय उवाच एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तप। न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह
sañjaya uvācha evam-uktvā hṛiṣhīkeśhaṁ guḍākeśhaḥ parantapa na yotsya iti govindam uktvā tūṣhṇīṁ babhūva ha
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥനായ കൃഷ്ണനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ട്, ഉറക്കത്തെ ജയിച്ചവനും ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനുമായ അർജുനൻ, "ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു, നിശ്ശബ്ദനായി.
Word meanings: sañjayaḥ uvācha—Sanjay said; evam—thus; uktvā—having spoken; hṛiṣhīkeśham—to Shree Krishna, the master of the mind and senses; guḍākeśhaḥ—Arjun, the conquerer of sleep; parantapaḥ—Arjun, the chastiser of the enemies; na yotsye—I shall not fight; iti—thus; govindam—Krishna, the giver of pleasure to the senses; uktvā—having addressed; tūṣhṇīm—silent; babhūva—became ha
तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत। सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः
tam-uvācha hṛiṣhīkeśhaḥ prahasanniva bhārata senayorubhayor-madhye viṣhīdantam-idaṁ vachaḥ
ഹേ ഭാരതാ, രണ്ടു സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ദുഃഖിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവനോട്, ഹൃഷീകേശൻ പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഈ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.
Word meanings: tam—to him; uvācha—said; hṛiṣhīkeśhaḥ—Shree Krishna, the master of mind and senses; prahasan—smilingly; iva—as if; bhārata—Dhritarashtra, descendant of Bharat; senayoḥ—of the armies; ubhayoḥ—of both; madhye—in the midst of; viṣhīdantam—to the grief-stricken; idam—this; vachaḥ—words
श्री भगवानुवाच अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे। गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः
śhrī bhagavān uvācha aśhochyān-anvaśhochas-tvaṁ prajñā-vādānśh cha bhāṣhase gatāsūn-agatāsūnśh-cha nānuśhochanti paṇḍitāḥ
ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ദുഃഖിക്കേണ്ടാത്തവരെക്കുറിച്ച് നീ ദുഃഖിക്കുന്നു, എന്നിട്ടും ജ്ഞാനികളെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നു. ജ്ഞാനികൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചോ മരിച്ചവരെക്കുറിച്ചോ ദുഃഖിക്കുകയില്ല.
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Lord said; aśhochyān—not worthy of grief; anvaśhochaḥ—are mourning; tvam—you; prajñā-vādān—words of wisdom; cha—and; bhāṣhase—speaking; gata āsūn—the dead; agata asūn—the living; cha—and; na—never; anuśhochanti—lament; paṇḍitāḥ—the wise
न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः। न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्
na tvevāhaṁ jātu nāsaṁ na tvaṁ neme janādhipāḥ na chaiva na bhaviṣhyāmaḥ sarve vayamataḥ param
ഞാൻ ഇല്ലാതിരുന്ന ഒരു കാലവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, നീയും ഇല്ലാതിരുന്നില്ല, ഈ രാജാക്കന്മാരും ഇല്ലാതിരുന്നില്ല; ഇനി മേലിൽ നമ്മിൽ ആരും ഇല്ലാതാകുകയുമില്ല.
Word meanings: na—never; tu—however; eva—certainly; aham—I; jātu—at any time; na—nor; āsam—exist; na—nor; tvam—you; na—nor; ime—these; jana-adhipāḥ—kings; na—never; cha—also; eva—indeed; na bhaviṣhyāmaḥ—shall not exist; sarve vayam—all of us; ataḥ—from now; param—after
देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा। तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति
dehino ’smin yathā dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā tathā dehāntara-prāptir dhīras tatra na muhyati
ദേഹിയായ ആത്മാവ് ഈ ശരീരത്തിൽ ബാല്യം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം എന്നിവയിലൂടെ നിരന്തരം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, മറ്റൊരു ശരീരത്തിലേക്കും അത് കടന്നുപോകുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ഇതിൽ മോഹിതരാകുന്നില്ല.
Word meanings: dehinaḥ—of the embodied; asmin—in this; yathā—as; dehe—in the body; kaumāram—childhood; yauvanam—youth; jarā—old age; tathā—similarly; deha-antara—another body; prāptiḥ—achieves; dhīraḥ—the wise; tatra—thereupon; na muhyati—are not deluded
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः। आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत
mātrā-sparśhās tu kaunteya śhītoṣhṇa-sukha-duḥkha-dāḥ āgamāpāyino ’nityās tans-titikṣhasva bhārata
മാത്രാസ്പർശാസ്തു കൗന്തേയ ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖദാഃ। ആഗമാപായിനോഽനിത്യാസ്താംസ്തിതിക്ഷസ്വ ഭാരത॥
കുന്തീപുത്രാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ വിഷയങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നതിലൂടെ ശീതോഷ്ണങ്ങളും സുഖദുഃഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു; അവ ക്ഷണികവും അനിത്യവുമാണ്, വന്നും പോയുമിരിക്കുന്നവയാണ്—അവയെ സഹിക്കുക, ഭാരതാ.
Word meanings: mātrā-sparśhāḥ—contact of the senses with the sense objects; tu—indeed; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; śhīta—winter; uṣhṇa—summer; sukha—happiness; duḥkha—distress; dāḥ—give; āgama—come; apāyinaḥ—go; anityāḥ—non-permanent; tān—them; titikṣhasva—tolerate; bhārata—descendant of the Bharat
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ। समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते
yaṁ hi na vyathayantyete puruṣhaṁ puruṣharṣhabha sama-duḥkha-sukhaṁ dhīraṁ so ’mṛitatvāya kalpate
ഹേ മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ സ്പർശങ്ങൾ ആരെ വിചലിതനാക്കുന്നില്ലയോ, സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും സമചിത്തനായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, ആ സ്ഥിരചിത്തനായ വ്യക്തി അമരത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.
Word meanings: yam—whom; hi—verily; na—not; vyathayanti—distressed; ete—these; puruṣham—person; puruṣha-ṛiṣhabha—the noblest amongst men, Arjun; sama—equipoised; duḥkha—distress; sukham—happiness; dhīram—steady; saḥ—that person; amṛitatvāya—for liberation; kalpate—becomes eligible
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः। उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ubhayorapi dṛiṣhṭo ’nta stvanayos tattva-darśhibhiḥ
അസത്തിന് അസ്തിത്വമില്ല, സത്ത് ഒരിക്കലും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. സത്യദർശികൾ ഇവ രണ്ടിന്റെയും സാരം കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
Word meanings: na—no; asataḥ—of the temporary; vidyate—there is; bhāvaḥ—is; na—no; abhāvaḥ—cessation; vidyate—is; sataḥ—of the eternal; ubhayoḥ—of the two; api—also; dṛiṣhṭaḥ—observed; antaḥ—conclusion; tu—verily; anayoḥ—of these; tattva—of the truth; darśhibhiḥ—by the seers
अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम्। विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति
avināśhi tu tadviddhi yena sarvam idaṁ tatam vināśham avyayasyāsya na kaśhchit kartum arhati
അഴിവില്ലാത്തതെന്ന് അറിയുക, ഈ സമസ്ത ലോകത്തെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ. ഈ അനശ്വരമായ സത്തയുടെ നാശം വരുത്താൻ ആർക്കും സാധ്യമല്ല.
Word meanings: avināśhi—indestructible; tu—indeed; tat—that; viddhi—know; yena—by whom; sarvam—entire; idam—this; tatam—pervaded; vināśham—destruction; avyayasya—of the imperishable; asya—of it; na kaśhchit—no one; kartum—to cause; arhati—is able
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः। अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत
antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śharīriṇaḥ anāśhino ’prameyasya tasmād yudhyasva bhārata
നിത്യവും നാശരഹിതവും അളവറ്റതുമായ ആത്മാവിന്റെ ഈ ശരീരങ്ങൾ നശ്വരങ്ങളാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, അർജ്ജുനാ, യുദ്ധം ചെയ്യുക.
Word meanings: anta-vantaḥ—having an end; ime—these; dehāḥ—material bodies; nityasya—eternally; uktāḥ—are said; śharīriṇaḥ—of the embodied soul; anāśhinaḥ—indestructible; aprameyasya—immeasurable; tasmāt—therefore; yudhyasva—fight; bhārata—descendant of Bharat, Arjun
य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते
ya enaṁ vetti hantāraṁ yaśh chainaṁ manyate hatam ubhau tau na vijānīto nāyaṁ hanti na hanyate
ആത്മാവ് കൊല്ലുന്നു എന്ന് കരുതുന്നവനും, അത് കൊല്ലപ്പെടുന്നു എന്ന് കരുതുന്നവനും—ഇരുവരും അജ്ഞരാണ്. ആത്മാവ് കൊല്ലുന്നില്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നുമില്ല.
Word meanings: yaḥ—one who; enam—this; vetti—knows; hantāram—the slayer; yaḥ—one who; cha—and; enam—this; manyate—thinks; hatam—slain; ubhau—both; tau—they; na—not; vijānītaḥ—in knowledge; na—neither; ayam—this; hanti—slays; na—nor; hanyate—is killed
न जायते म्रियते वा कदाचि न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे
na jāyate mriyate vā kadāchin nāyaṁ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ ajo nityaḥ śhāśhvato ’yaṁ purāṇo na hanyate hanyamāne śharīre
ആത്മാവ് ഒരിക്കലും ജനിക്കുന്നില്ല, ഒരിക്കലും മരിക്കുന്നുമില്ല; ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായിക്കഴിഞ്ഞാൽ, അത് ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ജനനമില്ലാത്തതും ശാശ്വതവും നിത്യവും പുരാതനവുമായ അത്, ശരീരം നശിക്കുമ്പോൾ നശിക്കുന്നില്ല.
Word meanings: na jāyate—is not born; mriyate—dies; vā—or; kadāchit—at any time; na—not; ayam—this; bhūtvā—having once existed; bhavitā—will be; vā—or; na—not; bhūyaḥ—further; ajaḥ—unborn; nityaḥ—eternal; śhāśhvataḥ—immortal; ayam—this; purāṇaḥ—the ancient; na hanyate—is not destroyed; hanyamāne—is destroyed; śharīre—when the body
वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम्। कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्
vedāvināśhinaṁ nityaṁ ya enam ajam avyayam kathaṁ sa puruṣhaḥ pārtha kaṁ ghātayati hanti kam
ഹേ പാർത്ഥാ, ഈ ആത്മാവ് നാശരഹിതവും നിത്യവും ജനനമില്ലാത്തതും മാറ്റമില്ലാത്തതും ആണെന്ന് ആർ അറിയുന്നുവോ, ആ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ആരെയെങ്കിലും കൊല്ലുകയോ, ആരെയെങ്കിലും കൊല്ലിക്കുകയോ ചെയ്യും?
Word meanings: veda—knows; avināśhinam—imperishable; nityam—eternal; yaḥ—who; enam—this; ajam—unborn; avyayam—immutable; katham—how; saḥ—that; puruṣhaḥ—person; pārtha—Parth; kam—whom; ghātayati—causes to be killed; hanti—kills; kam—whom
वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि। तथा शरीराणि विहाय जीर्णा न्यन्यानि संयाति नवानि देही
vāsānsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛihṇāti naro ’parāṇi tathā śharīrāṇi vihāya jīrṇānya nyāni sanyāti navāni dehī
വസ്ത്രങ്ങൾ പഴകുമ്പോൾ ഒരു വ്യക്തി അവ ഉപേക്ഷിച്ച് പുതിയവ ധരിക്കുന്നതുപോലെ, ദേഹിയായ ആത്മാവ് ജീർണിച്ച ശരീരങ്ങളെ ത്യജിച്ച് പുതിയവയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
Word meanings: vāsānsi—garments; jīrṇāni—worn-out; yathā—as; vihāya—sheds; navāni—new; gṛihṇāti—accepts; naraḥ—a person; aparāṇi—others; tathā—likewise; śharīrāṇi—bodies; vihāya—casting off; jirṇāni—worn-out; anyāni—other; sanyāti—enters; navāni—new; dehī—the embodied soul
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः। न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः
nainaṁ chhindanti śhastrāṇi nainaṁ dahati pāvakaḥ na chainaṁ kledayantyāpo na śhoṣhayati mārutaḥ
നായുധങ്ങൾക്ക് അതിനെ ഛേദിക്കാൻ കഴിയില്ല, അഗ്നിക്ക് അതിനെ ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല, ജലത്തിന് അതിനെ നനയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല, വായുവിന് അതിനെ ഉണക്കാൻ കഴിയില്ല.
Word meanings: na—not; enam—this soul; chhindanti—shred; śhastrāṇi—weapons; na—nor; enam—this soul; dahati—burns; pāvakaḥ—fire; na—not; cha—and; enam—this soul; kledayanti—moisten; āpaḥ—water; na—nor; śhoṣhayati—dry; mārutaḥ—wind
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च। नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः
achchhedyo ’yam adāhyo ’yam akledyo ’śhoṣhya eva cha nityaḥ sarva-gataḥ sthāṇur achalo ’yaṁ sanātanaḥ
ഈ ആത്മാവിനെ മുറിക്കാനോ, ദഹിപ്പിക്കാനോ, നനയ്ക്കാനോ, ഉണക്കാനോ കഴിയില്ല. ഇത് ശാശ്വതവും, സർവ്വവ്യാപിയും, സ്ഥിരവും, അചലവും, സനാതനവും ആകുന്നു.
Word meanings: achchhedyaḥ—unbreakable; ayam—this soul; adāhyaḥ—incombustible; ayam—this soul; akledyaḥ—cannot be dampened; aśhoṣhyaḥ—cannot be dried; eva—indeed; cha—and; nityaḥ—everlasting; sarva-gataḥ—all-pervading; sthāṇuḥ—unalterable; achalaḥ—immutable; ayam—this soul; sanātanaḥ—primordial
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते। तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि
avyakto ’yam achintyo ’yam avikāryo ’yam uchyate tasmādevaṁ viditvainaṁ nānuśhochitum arhasi
ഈ ആത്മാവ് അവ്യക്തവും, അചിന്ത്യവും, അവികാര്യവും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഇത് ഇങ്ങനെയാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
Word meanings: avyaktaḥ—unmanifested; ayam—this soul; achintyaḥ—inconceivable; ayam—this soul; avikāryaḥ—unchangeable; ayam—this soul; uchyate—is said; tasmāt—therefore; evam—thus; viditvā—having known; enam—this soul; na—not; anuśhochitum—to grieve; arhasi—befitting
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम्। तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि
atha chainaṁ nitya-jātaṁ nityaṁ vā manyase mṛitam tathāpi tvaṁ mahā-bāho naivaṁ śhochitum arhasi
> ആത്മാവ് നിരന്തരം ജനിക്കുന്നതായും നിരന്തരം മരിക്കുന്നതായും നീ കരുതുന്നുവെങ്കിലും, ഹേ മഹാബാഹോ, നിനക്ക് ദുഃഖിക്കാൻ ഒരു കാരണവുമില്ല.
Word meanings: atha—if, however; cha—and; enam—this soul; nitya-jātam—taking constant birth; nityam—always; vā—or; manyase—you think; mṛitam—dead; tathā api—even then; tvam—you; mahā-bāho—mighty-armed one, Arjun; na—not; evam—like this; śhochitum—grieve; arhasi—befitting
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च। तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि
jātasya hi dhruvo mṛityur dhruvaṁ janma mṛitasya cha tasmād aparihārye ’rthe na tvaṁ śhochitum arhasi
ജനിച്ചവന് മരണം നിശ്ചയമാണ്, മരിച്ചവന് ജനനവും നിശ്ചയമാണ്. അതിനാൽ, അനിവാര്യമായതിനെക്കുറിച്ച് നീ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
Word meanings: jātasya—for one who has been born; hi—for; dhruvaḥ—certain; mṛityuḥ—death; dhruvam—certain; janma—birth; mṛitasya—for the dead; cha—and; tasmāt—therefore; aparihārye arthe—in this inevitable situation; na—not; tvam—you; śhochitum—lament; arhasi—befitting
अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत। अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना
avyaktādīni bhūtāni vyakta-madhyāni bhārata avyakta-nidhanānyeva tatra kā paridevanā
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളും ജനനത്തിനു മുമ്പ് അവ്യക്തമാണ്, ജനനത്തിനും മരണത്തിനും ഇടയിൽ വ്യക്തമാണ്, മരണത്തിനു ശേഷം വീണ്ടും അവ്യക്തമാകുന്നു, അർജ്ജുനാ—പിന്നെ എന്തിനു ദുഃഖിക്കുന്നു?
Word meanings: avyakta-ādīni—unmanifest before birth; bhūtāni—created beings; vyakta—manifest; madhyāni—in the middle; bhārata—Arjun, scion of Bharat; avyakta—unmanifest; nidhanāni—on death; eva—indeed; tatra—therefore; kā—why; paridevanā—grieve
आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन माश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः। आश्चर्यवच्चैनमन्यः श्रृणोति श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित्
āśhcharya-vat paśhyati kaśhchid enan āśhcharya-vad vadati tathaiva chānyaḥ āśhcharya-vach chainam anyaḥ śhṛiṇoti śhrutvāpyenaṁ veda na chaiva kaśhchit
ഒരുവൻ ആത്മാവിനെ ഒരു അത്ഭുതമായി കാണുന്നു, മറ്റൊരുവൻ അതിനെ ഒരു അത്ഭുതമായി പറയുന്നു, ഇനിയൊരുവൻ അതിനെ ഒരു അത്ഭുതമായി കേൾക്കുന്നു; എന്നാൽ കേട്ടതിനുശേഷവും ആരും അതിനെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നില്ല.
Word meanings: āśhcharya-vat—as amazing; paśhyati—see; kaśhchit—someone; enam—this soul; āśhcharya-vat—as amazing; vadati—speak of; tathā—thus; eva—indeed; cha—and; anyaḥ—other; āśhcharya-vat—similarly amazing; cha—also; enam—this soul; anyaḥ—others; śhṛiṇoti—hear; śhrutvā—having heard; api—even; enam—this soul; veda—understand; na—not; cha—and; eva—even; kaśhchit—some
देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत। तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि
dehī nityam avadhyo ’yaṁ dehe sarvasya bhārata tasmāt sarvāṇi bhūtāni na tvaṁ śhochitum arhasi
ഓരോ ജീവിയുടെയും ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആത്മാവ് നിത്യവും അനശ്വരവുമാണ്, അർജുനാ; അതിനാൽ, ഒരു ജീവിക്കും വേണ്ടിയും നീ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
Word meanings: dehī—the soul that dwells within the body; nityam—always; avadhyaḥ—immortal; ayam—this soul; dehe—in the body; sarvasya—of everyone; bhārata—descendant of Bharat, Arjun; tasmāt—therefore; sarvāṇi—for all; bhūtāni—living entities; na—not; tvam—you; śhochitum—mourn; arhasi—should
स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि। धर्म्याद्धि युद्धाछ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यते
swa-dharmam api chāvekṣhya na vikampitum arhasi dharmyāddhi yuddhāch chhreyo ’nyat kṣhatriyasya na vidyate
സ്വന്തം പവിത്രമായ കർത്തവ്യം കൂടി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, നീ പതറരുത്; എന്തെന്നാൽ, ഒരു യോദ്ധാവിന് ധർമ്മയുദ്ധത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായി മറ്റൊന്നുമില്ല.
Word meanings: swa-dharmam—one’s duty in accordance with the Vedas; api—also; cha—and; avekṣhya—considering; na—not; vikampitum—to waver; arhasi—should; dharmyāt—for righteousness; hi—indeed; yuddhāt—than fighting; śhreyaḥ—better; anyat—another; kṣhatriyasya—of a warrior; na—not; vidyate—exists
यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम्। सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्
yadṛichchhayā chopapannaṁ swarga-dvāram apāvṛitam sukhinaḥ kṣhatriyāḥ pārtha labhante yuddham īdṛiśham
സന്തുഷ്ടരാണ് ആ യോദ്ധാക്കൾ, ഹേ അർജ്ജുനാ, ഇത്തരമൊരു യുദ്ധം തേടാതെ തന്നെ തങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വന്നെത്തുന്നത് കാണുന്നവർ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ കവാടങ്ങൾ വിശാലമായി തുറക്കുന്നവർ.
Word meanings: yadṛichchhayā—unsought; cha—and; upapannam—come; swarga—celestial abodes; dvāram—door; apāvṛitam—wide open; sukhinaḥ—happy; kṣhatriyāḥ—warriors; pārtha—Arjun, the son of Pritha; labhante—obtain; yuddham—war; īdṛiśham—such
अथ चैत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि। ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि
atha chet tvam imaṁ dharmyaṁ saṅgrāmaṁ na kariṣhyasi tataḥ sva-dharmaṁ kīrtiṁ cha hitvā pāpam avāpsyasi
എന്നാൽ നീ ഈ ധർമ്മയുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ലെങ്കിൽ, സ്വധർമ്മവും കീർത്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നീ പാപം ആർജ്ജിക്കും.
Word meanings: atha chet—if, however; tvam—you; imam—this; dharmyam saṅgrāmam—righteous war; na—not; kariṣhyasi—act; tataḥ—then; sva-dharmam—one’s duty in accordance with the Vedas; kīrtim—reputation; cha—and; hitvā—abandoning; pāpam—sin; avāpsyasi—will incur
अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम्। संभावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते
akīrtiṁ chāpi bhūtāni kathayiṣhyanti te ’vyayām sambhāvitasya chākīrtir maraṇād atirichyate
ജനങ്ങൾ നിന്റെ ശാശ്വതമായ അപമാനത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കും, ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ട ഒരുവന് അപമാനം മരണത്തേക്കാൾ കഠിനമാണ്.
Word meanings: akīrtim—infamy; cha—and; api—also; bhūtāni—people; kathayiṣhyanti—will speak; te—of your; avyayām—everlasting; sambhāvitasya—of a respectable person; cha—and; akīrtiḥ—infamy; maraṇāt—than death; atirichyate—is greater
भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः। येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम्
bhayād raṇād uparataṁ mansyante tvāṁ mahā-rathāḥ yeṣhāṁ cha tvaṁ bahu-mato bhūtvā yāsyasi lāghavam
മഹാനായ യോദ്ധാക്കൾ നീ ഭയം കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയെന്ന് കരുതും, മുമ്പ് നിന്നെ ഉയർന്ന ബഹുമാനത്തോടെ കണ്ടിരുന്നവർ നിന്നെ നിന്ദയോടെ കാണാൻ തുടങ്ങും.
Word meanings: bhayāt—out of fear; raṇāt—from the battlefield; uparatam—have fled; maṁsyante—will think; tvām—you; mahā-rathāḥ—warriors who could single handedly match the strength of ten thousand ordinary warriors; yeṣhām—for whom; cha—and; tvam—you; bahu-mataḥ—high esteemed; bhūtvā—having been; yāsyasi—you will loose; lāghavam—decreased in value
अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः। निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्
avāchya-vādānśh cha bahūn vadiṣhyanti tavāhitāḥ nindantastava sāmarthyaṁ tato duḥkhataraṁ nu kim
നിന്റെ ശത്രുക്കൾ നിന്റെ ശക്തിയെ നിന്ദിച്ചുകൊണ്ട് അനേകം അവാച്യമായ വാക്കുകൾ പറയും. അതിനേക്കാൾ വേദനാജനകമായത് മറ്റെന്താണുള്ളത്?
Word meanings: avāchya-vādān—using harsh words; cha—and; bahūn—many; vadiṣhyanti—will say; tava—your; ahitāḥ—enemies; nindantaḥ—defame; tava—your; sāmarthyam—might; tataḥ—than that; duḥkha-taram—more painful; nu—indeed; kim—what
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम्। तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः
hato vā prāpsyasi swargaṁ jitvā vā bhokṣhyase mahīm tasmād uttiṣhṭha kaunteya yuddhāya kṛita-niśhchayaḥ
ഹതനായാൽ നീ സ്വർഗ്ഗം നേടും; വിജയിയായാൽ ഭൂമി അനുഭവിക്കും. അതിനാൽ, കുന്തീപുത്രാ, യുദ്ധത്തിന് തീരുമാനിച്ച് എഴുന്നേൽക്കുക.
Word meanings: hataḥ—slain; vā—or; prāpsyasi—you will attain; swargam—celestial abodes; jitvā—by achieving victory; vā—or; bhokṣhyase—you shall enjoy; mahīm—the kingdom on earth; tasmāt—therefore; uttiṣhṭha—arise; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; yuddhāya—for fight; kṛita-niśhchayaḥ—with determination
सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ। ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि
sukha-duḥkhe same kṛitvā lābhālābhau jayājayau tato yuddhāya yujyasva naivaṁ pāpam avāpsyasi
സുഖദുഃഖങ്ങളെയും ലാഭനഷ്ടങ്ങളെയും ജയപരാജയങ്ങളെയും സമമായി കണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുക — അപ്പോൾ നിനക്ക് പാപം ഉണ്ടാകുകയില്ല.
Word meanings: sukha—happiness; duḥkhe—in distress; same kṛitvā—treating alike; lābha-alābhau—gain and loss; jaya-ajayau—victory and defeat; tataḥ—thereafter; yuddhāya—for fighting; yujyasva—engage; na—never; evam—thus; pāpam—sin; avāpsyasi—shall incur
एषा तेऽभिहिता सांख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां श्रृणु। बुद्ध्यायुक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि
eṣhā te ’bhihitā sānkhye buddhir yoge tvimāṁ śhṛiṇu buddhyā yukto yayā pārtha karma-bandhaṁ prahāsyasi
ഈ ജ്ഞാനം നിനക്ക് സാംഖ്യത്തിന്റെ ദൃഷ്ടികോണിൽ നിന്ന് ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു; ഇപ്പോൾ യോഗത്തിന്റെ ദൃഷ്ടികോണിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക, അതിനാൽ സജ്ജനായി, ഹേ പാർത്ഥാ, നീ കർമ്മബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകും.
Word meanings: eṣhā—hitherto; te—to you; abhihitā—explained; sānkhye—by analytical knowledge; buddhiḥ yoge—by the yog of intellect; tu—indeed; imām—this; śhṛiṇu—listen; buddhyā—by understanding; yuktaḥ—united; yayā—by which; pārtha—Arjun, the son of Pritha; karma-bandham—bondage of karma; prahāsyasi—you shall be released from
नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते। स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात्
nehābhikrama-nāśho ’sti pratyavāyo na vidyate svalpam apyasya dharmasya trāyate mahato bhayāt
ഈ മാർഗ്ഗത്തിൽ ഒരു പ്രയത്നവും ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല, ഒരു ഹാനിയും ഒരിക്കലും സംഭവിക്കുന്നില്ല. ഈ അനുശാസനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ അഭ്യാസം പോലും മഹത്തായ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഒരുവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
Word meanings: na—not; iha—in this; abhikrama—efforts; nāśhaḥ—loss; asti—there is; pratyavāyaḥ—adverse result; na—not; vidyate—is; su-alpam—a little; api—even; asya—of this; dharmasya—occupation; trāyate—saves; mahataḥ—from great; bhayāt—danger
व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन। बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम्
vyavasāyātmikā buddhir ekeha kuru-nandana bahu-śhākhā hyanantāśh cha buddhayo ’vyavasāyinām
ഈ മാർഗ്ഗത്തിൽ, ഓ കുരുപുത്രാ, ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള ബുദ്ധി ഏകാഗ്രമാണ്; എന്നാൽ നിശ്ചയമില്ലാത്തവരുടെ ചിന്തകൾ അനന്തവും ബഹുശാഖകളുമാണ്.
Word meanings: vyavasāya-ātmikā—resolute; buddhiḥ—intellect; ekā—single; iha—on this path; kuru-nandana—descendent of the Kurus; bahu-śhākhāḥ—many-branched; hi—indeed; anantāḥ—endless; cha—also; buddhayaḥ—intellect; avyavasāyinām—of the irresolute
यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः। वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः
yāmimāṁ puṣhpitāṁ vāchaṁ pravadanty-avipaśhchitaḥ veda-vāda-ratāḥ pārtha nānyad astīti vādinaḥ kāmātmānaḥ swarga-parā janma-karma-phala-pradām kriyā-viśheṣha-bahulāṁ bhogaiśhwarya-gatiṁ prati
വേദങ്ങളിലെ അക്ഷരങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുകയും "മറ്റൊന്നുമില്ല" എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിവേകമില്ലാത്തവർ, അർജ്ജുനാ, പൂമൊഴികൾ പറയുന്നു — ആഗ്രഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവരായി, സ്വർഗ്ഗം തേടുന്നവരായി, കർമ്മകാണ്ഡങ്ങളുടെ ഫലമായി പുനർജന്മം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നവരായി, സുഖത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെയും പ്രാപ്തിക്കായി വിപുലമായ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ വിധിക്കുന്നവരായി.
Word meanings: yām imām—all these; puṣhpitām—flowery; vācham—words; pravadanti—speak; avipaśhchitaḥ—those with limited understanding; veda-vāda-ratāḥ—attached to the flowery words of the Vedas; pārtha—Arjun, the son of Pritha; na anyat—no other; asti—is; iti—thus; vādinaḥ—advocate; kāma-ātmānaḥ—desirous of sensual pleasure; swarga-parāḥ—aiming to achieve the heavenly planets; janma-karma-phala—high birth and fruitive results; pradāṁ—awarding; kriyā-viśheṣha—pompous ritualistic ceremonies; bahulām—various; bhoga—gratification; aiśhwarya—luxury; gatim—progress; prati—toward
कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम्। क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति
kāmātmānaḥ svarga-parā janma-karma-phala-pradām kriyā-viśeṣa-bahulāṁ bhogaiśvarya-gatiṁ prati
> ആഗ്രഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞവരും സ്വർഗ്ഗത്തെ പരമമായ ലക്ഷ്യമായി കരുതുന്നവരും, സുഖത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെയും പ്രാപ്തിക്കായി ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട, കർമ്മഫലമായി പുനർജന്മം നൽകുന്ന വിവിധ വിസ്തൃതമായ കർമ്മാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ വിധിക്കുന്നു.
Word meanings: kāmaātmānaḥ—desirous of sense gratification; svarga-parāḥ—aiming to achieve heavenly planets; janma-karma-phala-pradām—resulting in fruitive action, good birth, etc.; kriyā-viśeṣa—pompous ceremonies; bahulām—various; bhoga—sense enjoyment; aiśvarya—opulence; gatim—progress; prati—towards.
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम्। व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते
bhogaiśwvarya-prasaktānāṁ tayāpahṛita-chetasām vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate
സുഖത്തിലും അധികാരത്തിലും മനസ്സ് ആകൃഷ്ടമായവർക്കും, അത്തരം പൂമൊഴികളാൽ ബുദ്ധി അപഹരിക്കപ്പെട്ടവർക്കും, ഗഹനമായ ധ്യാനത്തിനാവശ്യമായ ദൃഢനിശ്ചയം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
Word meanings: bhoga—gratification; aiśhwarya—luxury; prasaktānām—whose minds are deeply attached; tayā—by that; apahṛita-chetasām—bewildered in intellect; vyavasāya-ātmikā—resolute; buddhiḥ—intellect; samādhau—fulfilment; na—never; vidhīyate—occurs
त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन। निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्
trai-guṇya-viṣhayā vedā nistrai-guṇyo bhavārjuna nirdvandvo nitya-sattva-stho niryoga-kṣhema ātmavān
വേദങ്ങൾ പ്രകൃതിയുടെ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ കുറിച്ചാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. അർജ്ജുനാ, ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതനാവുക — ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനാവുക, നിത്യമായ പരമസത്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക, ലാഭനഷ്ടങ്ങളിലും സുരക്ഷിതത്വത്തിലും നിരാസക്തനാവുക, ആത്മാവിൽ വേരൂന്നിയവനാവുക.
Word meanings: trai-guṇya—of the three modes of material nature; viṣhayāḥ—subject matter; vedāḥ—Vedic scriptures; nistrai-guṇyaḥ—above the three modes of material nature, transcendental; bhava—be; arjuna—Arjun; nirdvandvaḥ—free from dualities; nitya-sattva-sthaḥ—eternally fixed in truth; niryoga-kṣhemaḥ—unconcerned about gain and preservation; ātma-vān—situated in the self
यावानर्थ उदपाने सर्वतः संप्लुतोदके। तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः
yāvān artha udapāne sarvataḥ samplutodake tāvānsarveṣhu vedeṣhu brāhmaṇasya vijānataḥ
സർവ്വത്ര ജലം നിറഞ്ഞൊഴുകുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ കിണറ്റിന് എത്രമാത്രം ഉപയോഗമുണ്ടോ, അത്രമാത്രം ഉപയോഗമേ ബ്രഹ്മജ്ഞാനിക്ക് സകല വേദങ്ങളും നൽകുന്നുള്ളൂ.
Word meanings: yāvān—whatever; arthaḥ—purpose; uda-pāne—a well of water; sarvataḥ—in all respects; sampluta-udake—by a large lake; tāvān—that many; sarveṣhu—in all; vedeṣhu—Vedas; brāhmaṇasya—one who realizes the Absolute Truth; vijānataḥ—who is in complete knowledge
कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन। मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि
karmaṇy-evādhikāras te mā phaleṣhu kadāchana mā karma-phala-hetur bhūr mā te saṅgo ’stvakarmaṇi
കർമ്മത്തിൽ മാത്രമേ നിനക്ക് അധികാരമുള്ളൂ, അതിന്റെ ഫലങ്ങളിൽ ഒരിക്കലുമില്ല. കർമ്മഫലം നിന്റെ പ്രേരണയാകരുത്, അകർമ്മത്തിൽ നീ ആസക്തനാകുകയുമരുത്.
Word meanings: karmaṇi—in prescribed duties; eva—only; adhikāraḥ—right; te—your; mā—not; phaleṣhu—in the fruits; kadāchana—at any time; mā—never; karma-phala—results of the activities; hetuḥ—cause; bhūḥ—be; mā—not; te—your; saṅgaḥ—attachment; astu—must be; akarmaṇi—in inaction
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय। सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते
yoga-sthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṁ tyaktvā dhanañjaya siddhy-asiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṁ yoga uchyate
യോഗത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് നിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുക, അർജ്ജുനാ, ആസക്തി ത്യജിച്ച് വിജയത്തിലും പരാജയത്തിലും സമചിത്തത പുലർത്തുക — എന്തെന്നാൽ സമത്വബുദ്ധിയാണ് യോഗം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
Word meanings: yoga-sthaḥ—being steadfast in yog; kuru—perform; karmāṇi—duties; saṅgam—attachment; tyaktvā—having abandoned; dhanañjaya—Arjun; siddhi-asiddhyoḥ—in success and failure; samaḥ—equipoised; bhūtvā—becoming; samatvam—equanimity; yogaḥ—Yog; uchyate—is called
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय। बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः
dūreṇa hy-avaraṁ karma buddhi-yogād dhanañjaya buddhau śharaṇam anvichchha kṛipaṇāḥ phala-hetavaḥ
ഫലത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള കർമ്മം ബുദ്ധിയോഗത്തെക്കാൾ വളരെ താഴ്ന്നതാണ്, അർജുനാ. ബുദ്ധിയിൽ ശരണം തേടുക; ഫലേച്ഛയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ ദയനീയരാണ്.
Word meanings: dūreṇa—(discrad) from far away; hi—certainly; avaram—inferior; karma—reward-seeking actions; buddhi-yogāt—with the intellect established in Divine knowledge; dhanañjaya—Arjun; buddhau—divine knowledge and insight; śharaṇam—refuge; anvichchha—seek; kṛipaṇāḥ—miserly; phala-hetavaḥ—those seeking fruits of their work
बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते। तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम्
buddhi-yukto jahātīha ubhe sukṛita-duṣhkṛite tasmād yogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśhalam
യുക്തിയോടു ചേർന്നവൻ ഈ ജീവിതത്തിൽത്തന്നെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും പാപകർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ, യോഗത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുക — കാരണം യോഗം എന്നാൽ കർമ്മത്തിലെ കുശലതയാണ്.
Word meanings: buddhi-yuktaḥ—endowed with wisdom; jahāti—get rid of; iha—in this life; ubhe—both; sukṛita-duṣhkṛite—good and bad deeds; tasmāt—therefore; yogāya—for Yog; yujyasva—strive for; yogaḥ—yog is; karmasu kauśhalam—the art of working skillfully
कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः। जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्
karma-jaṁ buddhi-yuktā hi phalaṁ tyaktvā manīṣhiṇaḥ janma-bandha-vinirmuktāḥ padaṁ gachchhanty-anāmayam
ബുദ്ധിയുടെ സമത്വം കൈവരിച്ച ജ്ഞാനികൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലങ്ങളെ ത്യജിച്ച്, ജനനമരണ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായി, സകല ദുഃഖങ്ങൾക്കും അതീതമായ പദവി പ്രാപിക്കുന്നു.
Word meanings: karma-jam—born of fruitive actions; buddhi-yuktāḥ—endowed with equanimity of intellect; hi—as; phalam—fruits; tyaktvā—abandoning; manīṣhiṇaḥ—the wise; janma-bandha-vinirmuktāḥ—freedom from the bondage of life and death; padam—state; gachchhanti—attain; anāmayam—devoid of sufferings
यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति। तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च
yadā te moha-kalilaṁ buddhir vyatitariṣhyati tadā gantāsi nirvedaṁ śhrotavyasya śhrutasya cha
യദാ തേ മോഹകലിലം ബുദ്ധിർവ്യതിതരിഷ്യതി, തദാ ഗന്താസി നിർവേദം ശ്രോതവ്യസ്യ ശ്രുതസ്യ ച.
നിന്റെ ബുദ്ധി മോഹത്തിന്റെ ചെളിക്കുണ്ടിനെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, കേട്ടതിനോടും ഇനി കേൾക്കാനുള്ളതിനോടും നീ നിർവികാരനായിത്തീരും.
Word meanings: yadā—when; te—your; moha—delusion; kalilam—quagmire; buddhiḥ—intellect; vyatitariṣhyati—crosses; tadā—then; gantāsi—you shall acquire; nirvedam—indifferent; śhrotavyasya—to what is yet to be heard; śhrutasya—to what has been heard; cha—and
श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला। समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि
śhruti-vipratipannā te yadā sthāsyati niśhchalā samādhāv-achalā buddhis tadā yogam avāpsyasi
വിരുദ്ധമായ ശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തങ്ങളാൽ ഇനി ചാഞ്ചല്യപ്പെടാതെ, നിന്റെ ബുദ്ധി ഗഹനമായ ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിരവും അചഞ്ചലവുമായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, നീ യോഗം പ്രാപിക്കും.
Word meanings: śhruti-vipratipannā—not allured by the fruitive sections of the Vedas; te—your; yadā—when; sthāsyati—remains; niśhchalā—steadfast; samādhau—in divine consciousness; achalā—steadfast; buddhiḥ—intellect; tadā—at that time; yogam—Yog; avāpsyasi—you will attain
अर्जुन उवाच स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव। स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम्
arjuna uvācha sthita-prajñasya kā bhāṣhā samādhi-sthasya keśhava sthita-dhīḥ kiṁ prabhāṣheta kim āsīta vrajeta kim
അർജുനൻ പറഞ്ഞു: ഹേ കേശവാ, സ്ഥിരമായ ജ്ഞാനമുള്ളവനും ഗഹനമായ ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയവനുമായ ഒരുവന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? അത്തരമൊരു വ്യക്തി എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ഇരിക്കുന്നു, എങ്ങനെ നടക്കുന്നു?
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun said; sthita-prajñasya—one with steady intellect; kā—what; bhāṣhā—talk; samādhi-sthasya—situated in divine consciousness; keśhava—Shree Krishna, killer of the Keshi Demon; sthita-dhīḥ—enlightened person; kim—what; prabhāṣheta—talks; kim—how; āsīta—sits; vrajeta—walks; kim—how
श्री भगवानुवाच प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान्। आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते
śhrī bhagavān uvācha prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha mano-gatān ātmany-evātmanā tuṣhṭaḥ sthita-prajñas tadochyate
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഹേ പാർത്ഥാ, ഒരുവൻ മനസ്സിലെ സകല ആഗ്രഹങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി ത്യജിച്ച്, ആത്മാവിനാൽ തന്നെ ആത്മാവിൽ സംതൃപ്തനായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, അവൻ സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—The Supreme Lord said; prajahāti—discards; yadā—when; kāmān—selfish desires; sarvān—all; pārtha—Arjun, the son of Pritha; manaḥ-gatān—of the mind; ātmani—of the self; eva—only; ātmanā—by the purified mind; tuṣhṭaḥ—satisfied; sthita-prajñaḥ—one with steady intellect; tadā—at that time; uchyate—is said
दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः। वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते
duḥkheṣhv-anudvigna-manāḥ sukheṣhu vigata-spṛihaḥ vīta-rāga-bhaya-krodhaḥ sthita-dhīr munir uchyate
ദുഃഖങ്ങളിൽ മനസ്സ് കലങ്ങാത്തവനും, സുഖങ്ങളിൽ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും, ആസക്തി, ഭയം, കോപം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുക്തനുമായ മുനി സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Word meanings: duḥkheṣhu—amidst miseries; anudvigna-manāḥ—one whose mind is undisturbed; sukheṣhu—in pleasure; vigata-spṛihaḥ—without craving; vīta—free from; rāga—attachment; bhaya—fear; krodhaḥ—anger; sthita-dhīḥ—enlightened person; muniḥ—a sage; uchyate—is called
यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम्। नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
yaḥ sarvatrānabhisnehas tat tat prāpya śhubhāśhubham nābhinandati na dveṣhṭi tasya prajñā pratiṣhṭhitā
സർവ്വത്തിലും അനാസക്തനായി, നന്മ ലഭിക്കുമ്പോൾ ആഹ്ലാദിക്കാതെയും തിന്മയിൽ നിന്ന് പിന്മാറാതെയും ഇരിക്കുന്നവന്റെ പ്രജ്ഞ സുസ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Word meanings: yaḥ—who; sarvatra—in all conditions; anabhisnehaḥ—unattached; tat—that; tat—that; prāpya—attaining; śhubha—good; aśhubham—evil; na—neither; abhinandati—delight in; na—nor; dveṣhṭi—dejected by; tasya—his; prajñā—knowledge; pratiṣhṭhitā—is fixed
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः। इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
yadā sanharate chāyaṁ kūrmo ’ṅgānīva sarvaśhaḥ indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣhṭhitā
എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽനിന്ന് പിൻവലിക്കുമ്പോൾ, ആമ തന്റെ അവയവങ്ങളെ തോടിനുള്ളിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതുപോലെ, അവന്റെ ജ്ഞാനം സുസ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Word meanings: yadā—when; sanharate—withdraw; cha—and; ayam—this; kūrmaḥ—tortoise; aṅgāni—limbs; iva—as; sarvaśhaḥ—fully; indriyāṇi—senses; indriya-arthebhyaḥ—from the sense objects; tasya—his; prajñā—divine wisdom; pratiṣhṭhitā—fixed in
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः। रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते
viṣhayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ rasa-varjaṁ raso ’pyasya paraṁ dṛiṣhṭvā nivartate
വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുന്നവനിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ പിൻവാങ്ങുന്നു, എന്നാൽ അവയോടുള്ള ആസക്തി നിലനിൽക്കുന്നു; എന്നാൽ പരമാത്മാവിനെ സാക്ഷാത്കരിക്കുമ്പോൾ ആ ആസക്തി പോലും പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാകുന്നു.
Word meanings: viṣhayāḥ—objects for senses; vinivartante—restrain; nirāhārasya—practicing self restraint; dehinaḥ—for the embodied; rasa-varjam—cessation of taste; rasaḥ—taste; api—however; asya—person’s; param—the Supreme; dṛiṣhṭvā—on realization; nivartate—ceases to be
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः। इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः
yatato hyapi kaunteya puruṣhasya vipaśhchitaḥ indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṁ manaḥ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അത്യന്തം പ്രക്ഷുബ്ധമായി, ആത്മനിയന്ത്രണത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്ന വിവേകിയുടെ മനസ്സിനെപ്പോലും ബലാൽക്കാരമായി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നു, അർജുനാ.
Word meanings: yatataḥ—while practicing self-control; hi—for; api—even; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; puruṣhasya—of a person; vipaśhchitaḥ—one endowed with discrimination; indriyāṇi—the senses; pramāthīni—turbulent; haranti—carry away; prasabham—forcibly; manaḥ—the mind
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः। वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
tāni sarvāṇi sanyamya yukta āsīta mat-paraḥ vaśhe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣhṭhitā
സർവ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച്, എന്നെ പരമലക്ഷ്യമായി കരുതി ധ്യാനത്തിൽ സ്ഥിരമായി ഇരിക്കുന്നവൻ സ്ഥിരമായ ജ്ഞാനം നേടുന്നു — എന്തെന്നാൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ വശത്താക്കിയവന്റെ അറിവ് ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതാണ്.
Word meanings: tāni—them; sarvāṇi—all; sanyamya—subduing; yuktaḥ—united; āsīta—seated; mat-paraḥ—toward me (Shree Krishna); vaśhe—control; hi—certainly; yasya—whose; indriyāṇi—senses; tasya—their; prajñā—perfect knowledge pratiṣhṭhitā
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते। सङ्गात् संजायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते
dhyāyato viṣhayān puṁsaḥ saṅgas teṣhūpajāyate saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ ചിന്തിക്കുന്നവന് അവയോട് ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; ആസക്തിയിൽ നിന്ന് കാമം ജനിക്കുന്നു, കാമത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
Word meanings: dhyāyataḥ—contemplating; viṣhayān—sense objects; puṁsaḥ—of a person; saṅgaḥ—attachment; teṣhu—to them (sense objects); upajāyate—arises; saṅgāt—from attachment; sañjāyate—develops; kāmaḥ—desire; kāmāt—from desire; krodhaḥ—anger; abhijāyate—arises
क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः। स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति
krodhād bhavati sammohaḥ sammohāt smṛiti-vibhramaḥ smṛiti-bhranśhād buddhi-nāśho buddhi-nāśhāt praṇaśhyati
ക്രോധത്തിൽ നിന്ന് മോഹം ഉണ്ടാകുന്നു; മോഹത്തിൽ നിന്ന് സ്മൃതിഭ്രമം; സ്മൃതിഭ്രമത്തിൽ നിന്ന് ബുദ്ധിനാശം; ബുദ്ധിനാശത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യൻ പൂർണ്ണമായും നശിക്കുന്നു.
Word meanings: krodhāt—from anger; bhavati—comes; sammohaḥ—clouding of judgement; sammohāt—from clouding of judgement; smṛiti—memory; vibhramaḥ—bewilderment; smṛiti-bhranśhāt—from bewilderment of memory; buddhi-nāśhaḥ—destruction of intellect; buddhi-nāśhāt—from destruction of intellect; praṇaśhyati—one is ruined
रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन्। आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति
rāga-dveṣha-viyuktais tu viṣhayān indriyaiśh charan ātma-vaśhyair-vidheyātmā prasādam adhigachchhati
എന്നാൽ ആസക്തിയിൽ നിന്നും വിരക്തിയിൽ നിന്നും മുക്തമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടെ ഇന്ദ്രിയ വിഷയങ്ങൾക്കിടയിൽ വിഹരിക്കുന്നവൻ, ആത്മനിയന്ത്രണത്താൽ ഭരിക്കപ്പെട്ടവൻ, ആന്തരിക ശാന്തി കൈവരിക്കുന്നു.
Word meanings: rāga—attachment; dveṣha—aversion; viyuktaiḥ—free; tu—but; viṣhayān—objects of the senses; indriyaiḥ—by the senses; charan—while using; ātma-vaśhyaiḥ—controlling one’s mind; vidheya-ātmā—one who controls the mind; prasādam—the Grace of God; adhigachchhati—attains
प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते। प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुद्धिः पर्यवतिष्ठते
prasāde sarva-duḥkhānāṁ hānir asyopajāyate prasanna-chetaso hyāśhu buddhiḥ paryavatiṣhṭhate
ശാന്തിയിൽ സകല ദുഃഖങ്ങളും നശിക്കുന്നു; എന്തെന്നാൽ, മനസ്സ് പ്രശാന്തമായവന്റെ ബുദ്ധി വേഗം സുസ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Word meanings: prasāde—by divine grace; sarva—all; duḥkhānām—of sorrows; hāniḥ—destruction; asya—his; upajāyate—comes; prasanna-chetasaḥ—with a tranquil mind; hi—indeed; āśhu—soon; buddhiḥ—intellect; paryavatiṣhṭhate—becomes firmly established
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना। न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम्
nāsti buddhir-ayuktasya na chāyuktasya bhāvanā na chābhāvayataḥ śhāntir aśhāntasya kutaḥ sukham
അനുശാസനമില്ലാത്തവന് ജ്ഞാനമില്ല, അനുശാസനമില്ലാത്തവന് ധ്യാനശക്തിയുമില്ല; ധ്യാനമില്ലാത്തവന് ശാന്തിയില്ല, ശാന്തിയില്ലാത്തവന് സുഖം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?
Word meanings: na—not; asti—is; buddhiḥ—intellect; ayuktasya—not united; na—not; cha—and; ayuktasya—not united; bhāvanā—contemplation; na—nor; cha—and; abhāvayataḥ—for those not united; śhāntiḥ—peace; aśhāntasya—of the unpeaceful; kutaḥ—where; sukham—happiness
इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते। तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि
indriyāṇāṁ hi charatāṁ yan mano ’nuvidhīyate tadasya harati prajñāṁ vāyur nāvam ivāmbhasi
വെള്ളത്തിൽ ഒരു തോണിയെ കാറ്റ് അടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ, അലയുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങുന്ന മനസ്സ് ഒരുവന്റെ വിവേകത്തെ കവർന്നെടുക്കുന്നു.
Word meanings: indriyāṇām—of the senses; hi—indeed; charatām—roaming; yat—which; manaḥ—the mind; anuvidhīyate—becomes constantly engaged; tat—that; asya—of that; harati—carries away; prajñām—intellect; vāyuḥ—wind; nāvam—boat; iva—as; ambhasi—on the water
तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः। इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
tasmād yasya mahā-bāho nigṛihītāni sarvaśhaḥ indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣhṭhitā
അതിനാൽ, ഹേ മഹാബാഹോ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി പിൻവലിക്കപ്പെട്ട ആ വ്യക്തിയുടെ ജ്ഞാനം ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാണ്.
Word meanings: tasmāt—therefore; yasya—whose; mahā-bāho—mighty-armed one; nigṛihītāni—restrained; sarvaśhaḥ—completely; indriyāṇi—senses; indriya-arthebhyaḥ—from sense objects; tasya—of that person; prajñā—transcendental knowledge; pratiṣhṭhitā—remains fixed
या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी। यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः
yā niśhā sarva-bhūtānāṁ tasyāṁ jāgarti sanyamī yasyāṁ jāgrati bhūtāni sā niśhā paśhyato muneḥ
യാതൊന്ന് സർവ്വ ജീവജാലങ്ങൾക്കും രാത്രിയാണോ, അതിൽ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; യാതൊന്നിൽ സർവ്വ ജീവജാലങ്ങളും ഉണർന്നിരിക്കുന്നുവോ, അത് ദർശനമുള്ള മുനിക്ക് രാത്രിയാണ്.
Word meanings: yā—which; niśhā—night; sarva-bhūtānām—of all living beings; tasyām—in that; jāgarti—is awake; sanyamī—self-controlled; yasyām—in which; jāgrati—are awake; bhūtāni—creatures; sā—that; niśhā—night; paśhyataḥ—see; muneḥ—sage
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत्। तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी
āpūryamāṇam achala-pratiṣhṭhaṁ samudram āpaḥ praviśhanti yadvat tadvat kāmā yaṁ praviśhanti sarve sa śhāntim āpnoti na kāma-kāmī
സദാ നിറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നാലും സ്ഥിരവും അചഞ്ചലവുമായി നിലകൊള്ളുന്ന സമുദ്രത്തിലേക്ക് ജലം ഒഴുകിച്ചേരുന്നതുപോലെ, സകല ആഗ്രഹങ്ങളും തന്നിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചാലും യാതൊരു ക്ഷോഭവുമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു—ആഗ്രഹങ്ങളെ തേടിപ്പോകുന്നവനല്ല.
Word meanings: āpūryamāṇam—filled from all sides; achala-pratiṣhṭham—undisturbed; samudram—ocean; āpaḥ—waters; praviśhanti—enter; yadvat—as; tadvat—likewise; kāmāḥ—desires; yam—whom; praviśhanti—enter; sarve—all; saḥ—that person; śhāntim—peace; āpnoti—attains; na—not; kāma-kāmī—one who strives to satisfy desires
विहाय कामान्यः सर्वान्पुमांश्चरति निःस्पृहः। निर्ममो निरहंकारः स शांतिमधिगच्छति
vihāya kāmān yaḥ sarvān pumānśh charati niḥspṛihaḥ nirmamo nirahankāraḥ sa śhāntim adhigachchhati
വിഷയങ്ങളിലുള്ള സകല ആഗ്രഹങ്ങളും ത്യജിച്ച്, ആസക്തിയില്ലാതെ, "എന്റേത്" എന്ന ഭാവമില്ലാതെ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ ജീവിതത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ വ്യക്തി ശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു.
Word meanings: vihāya—giving up; kāmān—material desires; yaḥ—who; sarvān—all; pumān—a person; charati—lives; niḥspṛihaḥ—free from hankering; nirmamaḥ—without a sense of proprietorship; nirahankāraḥ—without egoism; saḥ—that person; śhāntim—perfect peace; adhigachchhati—attains
एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति। स्थित्वाऽस्यामन्तकालेऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति
eṣhā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṁ prāpya vimuhyati sthitvāsyām anta-kāle ’pi brahma-nirvāṇam ṛichchhati
ഇതാണ് ബ്രഹ്മവുമായുള്ള ഐക്യാവസ്ഥ, അർജ്ജുനാ. ഇത് പ്രാപിച്ചാൽ പിന്നെ ഒരിക്കലും മോഹിതനാകുന്നില്ല. മരണസമയത്തുപോലും ഈ അവസ്ഥയിൽ സ്ഥിതനായാൽ ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.
Word meanings: eṣhā—such; brāhmī sthitiḥ—state of God-realization; pārtha—Arjun, the son of Pritha; na—never; enām—this; prāpya—having attained; vimuhyati—is deluded; sthitvā—being established; asyām—in this; anta-kāle—at the hour of death; api—even; brahma-nirvāṇam—liberation from Maya; ṛichchhati—attains
Bhagavad Gita