श्री भगवानुवाचपरं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम्।यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः
śhrī-bhagavān uvācha paraṁ bhūyaḥ pravakṣhyāmi jñānānāṁ jñānam uttamam yaj jñātvā munayaḥ sarve parāṁ siddhim ito gatāḥ
ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: സകല ജ്ഞാനങ്ങളിലും ഉത്തമമായ പരമജ്ഞാനം ഞാൻ വീണ്ടും നിനക്ക് ഉപദേശിക്കാം; അത് അറിഞ്ഞതിനാൽ മുനിമാർ എല്ലാവരും ഈ സംസാരലോകത്തിൽ നിന്ന് മുക്തരായി പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Divine Lord said; param—supreme; bhūyaḥ—again; pravakṣhyāmi—I shall explain; jñānānām—of all knowledge; jñānam uttamam—the supreme wisdom; yat—which; jñātvā—knowing; munayaḥ—saints; sarve—all; parām—highest; siddhim—perfection; itaḥ—through this; gatāḥ—attained
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः।सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च
idaṁ jñānam upāśhritya mama sādharmyam āgatāḥ sarge ’pi nopajāyante pralaye na vyathanti cha
Those who take refuge in this knowledge and attain My nature are not born even at the time of creation, nor do they suffer at the time of dissolution.
ഈ ജ്ഞാനത്തിൽ ശരണം പ്രാപിച്ച് എന്റെ സ്വരൂപം പ്രാപിക്കുന്നവർ സൃഷ്ടികാലത്തിൽ പോലും ജനിക്കുന്നില്ല, പ്രളയകാലത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നുമില്ല.
Word meanings: idam—this; jñānam—wisdom; upāśhritya—take refuge in; mama—mine; sādharmyam—of similar nature; āgatāḥ—having attained; sarge—at the time of creation; api—even; na—not; upajāyante—are born; pralaye—at the time of dissolution; na-vyathanti—they will not experience misery; cha—and
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम्।संभवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत
mama yonir mahad brahma tasmin garbhaṁ dadhāmy aham sambhavaḥ sarva-bhūtānāṁ tato bhavati bhārata
മഹത്തായ പ്രകൃതി എന്റെ ഗർഭഗൃഹമാണ്; അതിൽ ഞാൻ ബീജം നിക്ഷേപിക്കുന്നു, അതിൽ നിന്ന് സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും ജനനം ഉണ്ടാകുന്നു, അർജ്ജുനാ.
Word meanings: mama—my; yoniḥ—womb; mahat brahma—the total material substance, prakṛiti; tasmin—in that; garbham—womb; dadhāmi—impregnate; aham—I; sambhavaḥ—birth; sarva-bhūtānām—of all living beings; tataḥ—thereby; bhavati—becomes; bhārata—Arjun, the son of Bharat;
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः।तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता
sarva-yoniṣhu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ tāsāṁ brahma mahad yonir ahaṁ bīja-pradaḥ pitā
എല്ലാ യോനികളിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏതെല്ലാം രൂപങ്ങളും, അർജുനാ, മഹത്തായ പ്രകൃതിയാണ് അവയുടെ ഗർഭപാത്രം, ഞാനാണ് ബീജം നൽകുന്ന പിതാവ്.
Word meanings: sarva—all; yoniṣhu—species of life; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; mūrtayaḥ—forms; sambhavanti—are produced; yāḥ—which; tāsām—of all of them; brahma-mahat—great material nature; yoniḥ—womb; aham—I; bīja-pradaḥ—seed-giving; pitā—Father
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः।निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम्
sattvaṁ rajas tama iti guṇāḥ prakṛiti-sambhavāḥ nibadhnanti mahā-bāho dehe dehinam avyayam
ഹേ മഹാബാഹോ, പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന സത്ത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നീ മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ അവിനാശിയായ ആത്മാവിനെ ശരീരത്തിൽ ബന്ധിക്കുന്നു.
Word meanings: sattvam—mode of goodness; rajaḥ—mode of passion; tamaḥ—mode of ignorance; iti—thus; guṇāḥ—modes; prakṛiti—material nature; sambhavāḥ—consists of; nibadhnanti—bind; mahā-bāho—mighty-armed one; dehe—in the body; dehinam—the embodied soul; avyayam—eternal
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम्।सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ
tatra sattvaṁ nirmalatvāt prakāśhakam anāmayam sukha-saṅgena badhnāti jñāna-saṅgena chānagha
സത്ത്വം, നിർമലമായതിനാൽ, പ്രകാശദായകവും രോഗരഹിതവുമാണ്; എന്നിരുന്നാലും, അത് സുഖത്തോടുള്ള ആസക്തിയാലും ജ്ഞാനത്തോടുള്ള ആസക്തിയാലും ദേഹിയെ ബന്ധിക്കുന്നു, ഹേ പാപരഹിതനേ.
Word meanings: tatra—amongst these; sattvam—mode of goodness; nirmalatvāt—being purest; prakāśhakam—illuminating; anāmayam—healthy and full of well-being; sukha—happiness; saṅgena—attachment; badhnāti—binds; jñāna—knowledge; saṅgena—attachment; cha—also; anagha—Arjun, the sinless one
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम्।तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम्
rajo rāgātmakaṁ viddhi tṛiṣhṇā-saṅga-samudbhavam tan nibadhnāti kaunteya karma-saṅgena dehinam
രാഗാത്മകമായ രജോഗുണം ആസക്തിയിൽ നിന്നും തൃഷ്ണയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നതാണെന്ന് അറിയുക. അർജ്ജുനാ, അത് ദേഹിയായ ആത്മാവിനെ കർമ്മത്തോ�ടുള്ള ആസക്തിയിലൂടെ ബന്ധിക്കുന്നു.
Word meanings: rajaḥ—mode of passion; rāga-ātmakam—of the nature of passion; viddhi—know; tṛiṣhṇā—desires; saṅga—association; samudbhavam—arises from; tat—that; nibadhnāti—binds; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; karma-saṅgena—through attachment to fruitive actions; dehinam—the embodied soul
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम्।प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत
tamas tv ajñāna-jaṁ viddhi mohanaṁ sarva-dehinām pramādālasya-nidrābhis tan nibadhnāti bhārata
തമസ്സ് അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നതാണെന്ന് അറിയുക, അത് എല്ലാ ദേഹധാരികളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നു. അത് പ്രമാദം, അലസത, ഉറക്കം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിക്കുന്നു, അർജ്ജുനാ.
Word meanings: tamaḥ—mode of ignorance; tu—but; ajñāna-jam—born of ignorance; viddhi—know; mohanam—illusion; sarva-dehinām—for all the embodied souls; pramāda—negligence; ālasya—laziness; nidrābhiḥ—and sleep; tat—that; nibadhnāti—binds; bhārata—Arjun, the son of Bharat
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत।ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत
sattvaṁ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata jñānam āvṛitya tu tamaḥ pramāde sañjayaty uta
സത്ത്വഗുണം സുഖത്തോട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, രജോഗുണം കർമ്മത്തോട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു, അർജ്ജുനാ; എന്നാൽ തമോഗുണം ജ്ഞാനത്തെ മറച്ചുകൊണ്ട് പ്രമാദത്തോട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Word meanings: sattvam—mode of goodness; sukhe—to happiness; sañjayati—binds; rajaḥ—mode of passion; karmaṇi—toward actions; bhārata—Arjun, the son of Bharat; jñānam—wisdom; āvṛitya—clouds; tu—but; tamaḥ—mode of ignorance; pramāde—to delusion; sañjayati—binds; uta—indeed
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत।रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा
rajas tamaśh chābhibhūya sattvaṁ bhavati bhārata rajaḥ sattvaṁ tamaśh chaiva tamaḥ sattvaṁ rajas tathā
ഹേ അർജ്ജുനാ, സത്ത്വഗുണം രജോഗുണത്തെയും തമോഗുണത്തെയും അതിജീവിച്ച് പ്രബലമാകുന്നു; രജോഗുണം സത്ത്വഗുണത്തെയും തമോഗുണത്തെയും അതിജീവിച്ച് പ്രബലമാകുന്നു; അതുപോലെ, തമോഗുണം സത്ത്വഗുണത്തെയും രജോഗുണത്തെയും അതിജീവിച്ച് പ്രബലമാകുന്നു.
Word meanings: rajaḥ—mode of passion; tamaḥ—mode of ignorance; cha—and; abhibhūya—prevails; sattvam—mode of goodness; bhavati—becomes; bhārata—Arjun, the son of Bharat; rajaḥ—mode of passion; sattvam—mode of goodness; tamaḥ—mode of ignorance; cha—and; eva—indeed; tamaḥ—mode of ignorance; sattvam—mode of goodness; rajaḥ—mode of passion; tathā—also
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते।ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत
sarva-dvāreṣhu dehe ’smin prakāśha upajāyate jñānaṁ yadā tadā vidyād vivṛiddhaṁ sattvam ity uta
ഈ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ കവാടങ്ങളിലൂടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം പ്രശോഭിക്കുമ്പോൾ, സത്ത്വഗുണം പ്രബലമായിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിയുക.
Word meanings: sarva—all; dvāreṣhu—through the gates; dehe—body; asmin—in this; prakāśhaḥ—illumination; upajāyate—manifest; jñānam—knowledge; yadā—when; tadā—then; vidyāt—know; vivṛiddham—predominates; sattvam—mode of goodness; iti—thus; uta—certainly;
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा।रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ
lobhaḥ pravṛittir ārambhaḥ karmaṇām aśhamaḥ spṛihā rajasy etāni jāyante vivṛiddhe bharatarṣhabha
ലോഭം, അസ്വസ്ഥമായ പ്രവർത്തനം, സ്വാർത്ഥപരമായ കർമ്മങ്ങളുടെ ആരംഭം, അസംതൃപ്തി, ആസക്തി—ഇവയെല്ലാം രജോഗുണം പ്രബലമാകുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
Word meanings: lobhaḥ—greed; pravṛittiḥ—activity; ārambhaḥ—exertion; karmaṇām—for fruitive actions; aśhamaḥ—restlessness; spṛihā—craving; rajasi—of the mode of passion; etāni—these; jāyante—develop; vivṛiddhe—when predominates; bharata-ṛiṣhabha—the best of the Bharatas, Arjun;
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च।तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन
aprakāśho ’pravṛittiśh cha pramādo moha eva cha tamasy etāni jāyante vivṛiddhe kuru-nandana
ഹേ കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ, തമസ്സ് പ്രബലമാകുമ്പോൾ അന്ധകാരവും നിഷ്ക്രിയത്വവും അശ്രദ്ധയും മോഹവും ഉണ്ടാകുന്നു.
Word meanings: aprakāśhaḥ—nescience; apravṛittiḥ—inertia; cha—and; pramādaḥ—negligence; mohaḥ—delusion; eva—indeed; cha—also; tamasi—mode of ignorance; etāni—these; jāyante—manifest; vivṛiddhe—when dominates; kuru-nandana—the joy of the Kurus, Arjun
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत्।तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते
yadā sattve pravṛiddhe tu pralayaṁ yāti deha-bhṛit tadottama-vidāṁ lokān amalān pratipadyate
സത്ത്വഗുണം പ്രബലമായിരിക്കുന്ന സമയത്ത് മരിക്കുന്നവൻ, പരമമായതിനെ അറിയുന്നവരുടെ നിർമലവും കളങ്കരഹിതവുമായ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Word meanings: yadā—when; sattve—in the mode of goodness; pravṛiddhe—when premodinates; tu—indeed; pralayam—death; yāti—reach; deha-bhṛit—the embodied; tadā—then; uttama-vidām—of the learned; lokān—abodes; amalān—pure; pratipadyate—attains;
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते।तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते
rajasi pralayaṁ gatvā karma-saṅgiṣhu jāyate tathā pralīnas tamasi mūḍha-yoniṣhu jāyate
മോഹം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്നവൻ കർമ്മാസക്തരുടെ ഇടയിൽ ജനിക്കുന്നു; അജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മരിക്കുന്നവൻ മൂഢയോനികളിൽ ജന്മമെടുക്കുന്നു.
Word meanings: rajasi—in the mode of passion; pralayam—death; gatvā—attaining; karma-saṅgiṣhu—among people driven by work; jāyate—are born; tathā—likewise; pralīnaḥ—dying; tamasi—in the mode of ignorance; mūḍha-yoniṣhu—in the animal kingdom; jāyate—takes birth
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम्।रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम्
karmaṇaḥ sukṛitasyāhuḥ sāttvikaṁ nirmalaṁ phalam rajasas tu phalaṁ duḥkham ajñānaṁ tamasaḥ phalam
സത്കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ശുദ്ധവും സാത്ത്വികവുമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; രാജസത്തിന്റെ ഫലം ദുഃഖവും, താമസത്തിന്റെ ഫലം അജ്ഞാനവുമാകുന്നു.
Word meanings: karmaṇaḥ—of action; su-kṛitasya—pure; āhuḥ—is said; sāttvikam—mode of goodness; nirmalam—pure; phalam—result; rajasaḥ—mode of passion; tu—indeed; phalam—result; duḥkham—pain; ajñānam—ignorance; tamasaḥ—mode of ignorance; phalam—result
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च।प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च
sattvāt sañjāyate jñānaṁ rajaso lobha eva cha pramāda-mohau tamaso bhavato ’jñānam eva cha
സത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു, രജസ്സിൽ നിന്ന് ലോഭം ഉണ്ടാകുന്നു, തമസ്സിൽ നിന്ന് പ്രമാദവും മോഹവും അജ്ഞാനവും ഉണ്ടാകുന്നു.
Word meanings: sattvāt—from the mode of goodness; sañjāyate—arises; jñānam—knowledge; rajasaḥ—from the mode of passion; lobhaḥ—greed; eva—indeed; cha—and; pramāda—negligence; mohau—delusion; tamasaḥ—from the mode of ignorance; bhavataḥ—arise; ajñānam—ignorance; eva—indeed; cha—and
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः।जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः
ūrdhvaṁ gachchhanti sattva-sthā madhye tiṣhṭhanti rājasāḥ jaghanya-guṇa-vṛitti-sthā adho gachchhanti tāmasāḥ
സാത്ത്വികതയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവർ ഊർധ്വഗതി പ്രാപിക്കുന്നു; രാജസികതയാൽ ഭരിക്കപ്പെടുന്നവർ മധ്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അജ്ഞാനമാകുന്ന ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഗുണത്തിൽ മുഴുകിയവർ അധോഗതിയിലേക്ക് പതിക്കുന്നു.
Word meanings: ūrdhvam—upward; gachchhanti—rise; sattva-sthāḥ—those situated in the mode of goodness; madhye—in the middle; tiṣhṭhanti—stay; rājasāḥ—those in the mode of passion; jaghanya—abominable; guṇa—quality; vṛitti-sthāḥ—engaged in activities; adhaḥ—down; gachchhanti—go; tāmasāḥ—those in the mode of ignorance
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति।गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति
nānyaṁ guṇebhyaḥ kartāraṁ yadā draṣhṭānupaśhyati guṇebhyaśh cha paraṁ vetti mad-bhāvaṁ so ’dhigachchhati
ദ്രഷ്ടാവ് ഗുണങ്ങളല്ലാതെ മറ്റൊരു കർത്താവിനെയും കാണാതിരിക്കുകയും, ഗുണങ്ങൾക്ക് അതീതമായതിനെ അറിയുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അവൻ എന്റെ ദിവ്യസ്വഭാവത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Word meanings: na—no; anyam—other; guṇebhyaḥ—of the guṇas; kartāram—agents of action; yadā—when; draṣhṭā—the seer; anupaśhyati—see; guṇebhyaḥ—to the modes of nature; cha—and; param—transcendental; vetti—know; mat-bhāvam—my divine nature; saḥ—they; adhigachchhati—attain
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान्।जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते
guṇān etān atītya trīn dehī deha-samudbhavān janma-mṛityu-jarā-duḥkhair vimukto ’mṛitam aśhnute
ശരീരത്തിന് ഉത്ഭവം നൽകുന്ന ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ ദേഹധാരിയായ ആത്മാവ് അതിലംഘിക്കുമ്പോൾ, അത് ജനനം, മരണം, ജര, ദുഃഖം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുക്തമാകുകയും അമരത്വം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Word meanings: guṇān—the three modes of material nature; etān—these; atītya—transcending; trīn—three; dehī—the embodied; deha—body; samudbhavān—produced of; janma—birth; mṛityu—death; jarā—old age; duḥkhaiḥ—misery; vimuktaḥ—freed from; amṛitam—immortality; aśhnute—attains
अर्जुन उवाचकैर्लिंगैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो।किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते
arjuna uvācha kair liṅgais trīn guṇān etān atīto bhavati prabho kim āchāraḥ kathaṁ chaitāns trīn guṇān ativartate
അർജുനൻ പറഞ്ഞു: ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനെ ഏതു ലക്ഷണങ്ങളാൽ അറിയാം, ഹേ പ്രഭോ? അവന്റെ ആചാരം എന്താണ്, ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങളെ എങ്ങനെ അതിക്രമിക്കാം?
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun inquired; kaiḥ—by what; liṅgaiḥ—symptoms; trīn—three; guṇān—modes of material nature; etān—these; atītaḥ—having transcended; bhavati—is; prabho—Lord; kim—what; āchāraḥ—conduct; katham—how; cha—and; etān—these; trīn—three; guṇān—modes of material nature; ativartate—transcend
श्री भगवानुवाचप्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव।न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति
śhrī-bhagavān uvācha prakāśhaṁ cha pravṛittiṁ cha moham eva cha pāṇḍava na dveṣhṭi sampravṛittāni na nivṛittāni kāṅkṣhati
ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: അർജ്ജുനാ, പ്രകാശവും പ്രവൃത്തിയും മോഹവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അവയെ ദ്വേഷിക്കാതെയും, അവ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ അവയെ ആഗ്രഹിക്കാതെയും ഇരിക്കുന്നവൻ;
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Divine Personality said; prakāśham—illumination; cha—and; pravṛittim—activity; cha—and; moham—delusion; eva—even; cha—and; pāṇḍava—Arjun, the son of Pandu; na dveṣhṭi—do not hate; sampravṛittāni—when present; na—nor; nivṛittāni—when absent; kāṅkṣhati—longs;
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते।गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते
udāsīna-vad āsīno guṇair yo na vichālyate guṇā vartanta ity evaṁ yo ’vatiṣhṭhati neṅgate
ഗുണങ്ങളാൽ വിചലിതനാകാതെ ഉദാസീനനായി ഇരിക്കുന്നവനും, ഗുണങ്ങൾ മാത്രമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നറിഞ്ഞ് സ്ഥിരനും അചഞ്ചലനുമായി നിലകൊള്ളുന്നവനും ആയവൻ.
Word meanings: udāsīna-vat—neutral; āsīnaḥ—situated; guṇaiḥ—to the modes of material nature; yaḥ—who; na—not; vichālyate—are disturbed; guṇāḥ—modes of material nature; vartante—act; iti-evam—knowing it in this way; yaḥ—who; avatiṣhṭhati—established in the self; na—not; iṅgate—wavering
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः।तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः
sama-duḥkha-sukhaḥ sva-sthaḥ sama-loṣhṭāśhma-kāñchanaḥ tulya-priyāpriyo dhīras tulya-nindātma-sanstutiḥ
സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും സമഭാവമുള്ളവനും, ആത്മാവിൽ സ്ഥിതനായവനും, മണ്ണും കല്ലും സ്വർണ്ണവും തുല്യമായി കാണുന്നവനും, പ്രിയവും അപ്രിയവും ഒരുപോലെ സ്വീകരിക്കുന്നവനും, സ്ഥിരചിത്തനും, നിന്ദയും സ്തുതിയും ഒന്നായി കരുതുന്നവനും—
Word meanings: sama—alike; duḥkha—distress; sukhaḥ—happiness; sva-sthaḥ—established in the self; sama—equally; loṣhṭa—a clod; aśhma—stone; kāñchanaḥ—gold; tulya—of equal value; priya—pleasant; apriyaḥ—unpleasant; dhīraḥ—steady; tulya—the same; nindā—blame; ātma-sanstutiḥ—praise;
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः।सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते
mānāpamānayos tulyas tulyo mitrāri-pakṣhayoḥ sarvārambha-parityāgī guṇātītaḥ sa uchyate
മാനാപമാനങ്ങളിൽ സമഭാവമുള്ളവനും, മിത്രശത്രുക്കളോട് ഒരുപോലെ പെരുമാറുന്നവനും, സ്വാർത്ഥപരമായ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ത്യജിച്ചവനും ആയ ഒരുവൻ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Word meanings: māna—honor; apamānayoḥ—dishonor; tulyaḥ—equal; tulyaḥ—equal; mitra—friend; ari—foe; pakṣhayoḥ—to the parties; sarva—all; ārambha—enterprises; parityāgī—renouncer; guṇa-atītaḥ—risen above the three modes of material nature; saḥ—they; uchyate—are said to have
मां च योऽव्यभिचारेण भक्ितयोगेन सेवते।स गुणान्समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते
māṁ cha yo ’vyabhichāreṇa bhakti-yogena sevate sa guṇān samatītyaitān brahma-bhūyāya kalpate
ഇടറാത്ത ഭക്തിയോടെ എന്നെ സേവിക്കുന്നവൻ പ്രകൃതിയുടെ ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുകയും ബ്രഹ്മത്തെ സാക്ഷാത്കരിക്കുവാൻ യോഗ്യനാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
Word meanings: mām—me; cha—only; yaḥ—who; avyabhichāreṇa—unalloyed; bhakti-yogena—through devotion; sevate—serve; saḥ—they; guṇān—the three modes of material nature; samatītya—rise above; etān—these; brahma-bhūyāya—level of Brahman; kalpate—comes to
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाऽहममृतस्याव्ययस्य च।शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च
brahmaṇo hi pratiṣhṭhāham amṛitasyāvyayasya cha śhāśhvatasya cha dharmasya sukhasyaikāntikasya cha
ഞാൻ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്—അമർത്യവും അനശ്വരവുമായ—ശാശ്വത ധർമ്മത്തിന്റെയും പരമാനന്ദത്തിന്റെയും.
Word meanings: brahmaṇaḥ—of Brahman; hi—only; pratiṣhṭhā—the basis; aham—I; amṛitasya—of the immortal; avyayasya—of the imperishable; cha—and; śhāśhvatasya—of the eternal; cha—and; dharmasya—of the dharma; sukhasya—of bliss; aikāntikasya—unending; cha—and
Bhagavad Gita