अर्जुन उवाच प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च। एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव
arjuna uvācha prakṛitiṁ puruṣhaṁ chaiva kṣhetraṁ kṣhetra-jñam eva cha etad veditum ichchhāmi jñānaṁ jñeyaṁ cha keśhava
அர்ஜுனன் கூறினான்: கேசவா, இயற்கை மற்றும் ஆன்மா, க்ஷேத்திரம் மற்றும் க்ஷேத்திரஞ்ஞன், ஞானம் மற்றும் அறியப்பட வேண்டியது ஆகியவற்றை நான் அறிய விரும்புகிறேன்.
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun said; prakṛitim—material nature; puruṣham—the enjoyer; cha—and; eva—indeed; kṣhetram—the field of activities; kṣhetra-jñam—the knower of the field; eva—even; cha—also; etat—this; veditum—to know; ichchhāmi—I wish; jñānam—knowledge; jñeyam—the goal of knowledge; cha—and; keśhava—Krishna, the killer of the demon named Keshi
श्री भगवानुवाचइदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते।एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः
śhrī-bhagavān uvācha idaṁ śharīraṁ kaunteya kṣhetram ity abhidhīyate etad yo vetti taṁ prāhuḥ kṣhetra-jña iti tad-vidaḥ
ஸ்ரீ பகவான் கூறினார்: இந்த உடல், ஓ குந்தியின் மகனே, க்ஷேத்திரம் (களம்) என்று அழைக்கப்படுகிறது, இதை அறிபவர் க்ஷேத்திரக்ஞர் (களத்தை அறிபவர்) என்று இந்த உண்மையை அறிந்தோரால் அழைக்கப்படுகிறார்.
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Divine Lord said; idam—this; śharīram—body; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; kṣhetram—the field of activities; iti—thus; abhidhīyate—is termed as; etat—this; yaḥ—one who; vetti—knows; tam—that person; prāhuḥ—is called; kṣhetra-jñaḥ—the knower of the field; iti—thus; tat-vidaḥ—those who discern the truth
क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत। क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम
kṣhetra-jñaṁ chāpi māṁ viddhi sarva-kṣhetreṣhu bhārata kṣhetra-kṣhetrajñayor jñānaṁ yat taj jñānaṁ mataṁ mama
அர்ஜுனா, எல்லா க்ஷேத்திரங்களிலும் க்ஷேத்திரஞ்ஞனாகிய என்னையும் அறிவாயாக. க்ஷேத்திரம் மற்றும் க்ஷேத்திரஞ்ஞன் ஆகிய இரண்டையும் புரிந்துகொள்வதே — என் கருத்தில் — உண்மையான ஞானம் ஆகும்.
Word meanings: kṣhetra-jñam—the knower of the field; cha—also; api—only; mām—me; viddhi—know; sarva—all; kṣhetreṣhu—in individual fields of activities; bhārata—scion of Bharat; kṣhetra—the field of activities; kṣhetra-jñayoḥ—of the knower of the field; jñānam—understanding of; yat—which; tat—that; jñānam—knowledge; matam—opinion; mama—my
तत्क्षेत्रं यच्च यादृक् च यद्विकारि यतश्च यत्।स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे श्रृणु
tat kṣhetraṁ yach cha yādṛik cha yad-vikāri yataśh cha yat sa cha yo yat-prabhāvaśh cha tat samāsena me śhṛiṇu
க்ஷேத்திரம் என்றால் என்ன, அதன் இயல்பு என்ன, அதன் மாற்றங்கள் யாவை, அது எங்கிருந்து தோன்றுகிறது, க்ஷேத்திரஞ்ஞன் யார், அவனுடைய சக்திகள் யாவை என்பதை என்னிடமிருந்து சுருக்கமாகக் கேள்.
Word meanings: tat—that; kṣhetram—field of activities; yat—what; cha—and; yādṛik—its nature; cha—and; yat-vikāri—how change takes place in it; yataḥ—from what; cha—also; yat—what; saḥ—he; cha—also; yaḥ—who; yat-prabhāvaḥ—what his powers are; cha—and; tat—that; samāsena—in summary; me—from me; śhṛiṇu—listen
ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक्।ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्िचतैः
ṛiṣhibhir bahudhā gītaṁ chhandobhir vividhaiḥ pṛithak brahma-sūtra-padaiśh chaiva hetumadbhir viniśhchitaiḥ
இது பல்வேறு வேத மந்திரங்களின் மூலம் தெளிவாகவும், குறிப்பாக பிரம்ம சூத்திரங்களின் நன்கு நிரூபிக்கப்பட்ட மற்றும் முடிவான வார்த்தைகளின் மூலமும், முனிவர்களால் பலவிதமாகப் பாடப்பட்டுள்ளது.
Word meanings: ṛiṣhibhiḥ—by great sages; bahudhā—in manifold ways; gītam—sung; chhandobhiḥ—in Vedic hymns; vividhaiḥ—various; pṛithak—variously; brahma-sūtra—the Brahma Sūtra; padaiḥ—by the hymns; cha—and; eva—especially; hetu-madbhiḥ—with logic; viniśhchitaiḥ—conclusive evidence
महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च।इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः
mahā-bhūtāny ahankāro buddhir avyaktam eva cha indriyāṇi daśhaikaṁ cha pañcha chendriya-gocharāḥ
ஐந்து பெரும் பூதங்கள், அகங்காரம், புத்தி, மற்றும் வெளிப்படாத மூலப்பிரகிருதி; மனம் உட்பட பதினொரு புலன்கள், மற்றும் புலன்களின் ஐந்து விஷயங்கள்.
Word meanings: mahā-bhūtāni—the (five) great elements; ahankāraḥ—the ego; buddhiḥ—the intellect; avyaktam—the unmanifested primordial matter; eva—indeed; cha—and; indriyāṇi—the senses; daśha-ekam—eleven; cha—and; pañcha—five; cha—and; indriya-go-charāḥ—the (five) objects of the senses;
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतनाधृतिः।एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम्
ichchhā dveṣhaḥ sukhaṁ duḥkhaṁ saṅghātaśh chetanā dhṛitiḥ etat kṣhetraṁ samāsena sa-vikāram udāhṛitam
ஆசை, வெறுப்பு, இன்பம், துன்பம், உடலின் தொகுப்பு, உணர்வு, மற்றும் மன உறுதி—இது, சுருக்கமாக, செயல்களின் களம், அதன் மாற்றங்களுடன் சேர்த்து விவரிக்கப்பட்டது.
Word meanings: ichchhā—desire; dveṣhaḥ—aversion; sukham—happiness; duḥkham—misery; saṅghātaḥ—the aggregate; chetanā—the consciousness; dhṛitiḥ—the will; etat—all these; kṣhetram—the field of activities; samāsena—comprise of; sa-vikāram—with modifications; udāhṛitam—are said
अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम्।आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः
amānitvam adambhitvam ahinsā kṣhāntir ārjavam āchāryopāsanaṁ śhauchaṁ sthairyam ātma-vinigrahaḥ
அடக்கம், போலித்தனமின்மை, அகிம்சை, பொறுமை, எளிமை, குருவுக்குத் தொண்டு, தூய்மை, உறுதி, மற்றும் தன்னடக்கம்.
Word meanings: amānitvam—humbleness; adambhitvam—freedom from hypocrisy; ahinsā—non-violence; kṣhāntiḥ—forgiveness; ārjavam—simplicity; āchārya-upāsanam—service of the Guru; śhaucham—cleanliness of body and mind; sthairyam—steadfastness; ātma-vinigrahaḥ—self-control;
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च।जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम्
indriyārtheṣhu vairāgyam anahankāra eva cha janma-mṛityu-jarā-vyādhi-duḥkha-doṣhānudarśhanam
பொறிபுலன்களின் பொருட்கள் மீது பற்றின்மை, அகங்காரமின்மை, பிறப்பு, இறப்பு, முதுமை, நோய், துன்பம் ஆகியவற்றில் உள்ள தீமையை உணர்தல்.
Word meanings: indriya-artheṣhu—toward objects of the senses; vairāgyam—dispassion; anahankāraḥ—absence of egotism; eva cha—and also; janma—of birth; mṛityu—death; jarā—old age; vyādhi—disease; duḥkha—evils; doṣha—faults; anudarśhanam—perception;
असक्ितरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु।नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु
asaktir anabhiṣhvaṅgaḥ putra-dāra-gṛihādiṣhu nityaṁ cha sama-chittatvam iṣhṭāniṣhṭopapattiṣhu
அநாசக்தி, மக்கள், மனைவி, இல்லம் மற்றும் பிறவற்றின் மீது பற்றின்மை, விரும்பியவை மற்றும் விரும்பாதவை வரும்போது மனதில் நிலையான சமநிலை.
Word meanings: asaktiḥ—non-attachment; anabhiṣhvaṅgaḥ—absence of craving; putra—children; dāra—spouse; gṛiha-ādiṣhu—home, etc; nityam—constant; cha—and; sama-chittatvam—even-mindedness; iṣhṭa—the desirable; aniṣhṭa—undesirable; upapattiṣhu—having obtained;
मयि चानन्ययोगेन भक्ितरव्यभिचारिणी।विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि
mayi chānanya-yogena bhaktir avyabhichāriṇī vivikta-deśha-sevitvam aratir jana-sansadi
என்னிடம் பிரிவற்ற யோகத்தின் மூலம் அசையாத பக்தி, தனிமையான இடங்களில் விருப்பம், உலகியல் சமூகத்தின் கூட்டத்தில் வெறுப்பு.
Word meanings: mayi—toward me; cha—also; ananya-yogena—exclusively united; bhaktiḥ—devotion; avyabhichāriṇī—constant; vivikta—solitary; deśha—places; sevitvam—inclination for; aratiḥ—aversion; jana-sansadi—for mundane society;
अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम्।एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा
adhyātma-jñāna-nityatvaṁ tattva-jñānārtha-darśhanam etaj jñānam iti proktam ajñānaṁ yad ato ’nyathā
அத்யாத்ம ஞானத்தில் நிலைத்திருத்தல், தத்துவ ஞானத்தின் பயனை உணர்தல் — இதுவே ஞானம் என்று கூறப்படுகிறது, இதற்கு மாறானது எல்லாம் அஞ்ஞானம் ஆகும்.
Word meanings: adhyātma—spiritual; jñāna—knowledge; nityatvam—constancy; tattva-jñāna—knowledge of spiritual principles; artha—for; darśhanam—philosophy; etat—all this; jñānam—knowledge; iti—thus; proktam—declared; ajñānam—ignorance; yat—what; ataḥ—to this; anyathā—contrary
ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वाऽमृतमश्नुते।अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते
jñeyaṁ yat tat pravakṣhyāmi yaj jñātvāmṛitam aśhnute anādi mat-paraṁ brahma na sat tan nāsad uchyate
இப்போது அறியப்பட வேண்டியதை நான் வெளிப்படுத்துவேன், அதை அறிவதன் மூலம் ஒருவர் அமரத்துவத்தை அடைகிறார்: தொடக்கமற்ற பரம பிரம்மம், அது இருப்பதும் அல்ல, இல்லாததும் அல்ல என்று கூறப்படுகிறது.
Word meanings: jñeyam—ought to be known; yat—which; tat—that; pravakṣhyāmi—I shall now reveal; yat—which; jñātvā—knowing; amṛitam—immortality; aśhnute—one achieves; anādi—beginningless; mat-param—subordinate to me; brahma—Brahman; na—not; sat—existent; tat—that; na—not; asat—non-existent; uchyate—is called
सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम्।सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति
sarvataḥ pāṇi-pādaṁ tat sarvato ’kṣhi-śhiro-mukham sarvataḥ śhrutimal loke sarvam āvṛitya tiṣhṭhati
சர்வத்திலும் கைகளும் கால்களும், சர்வத்திலும் கண்களும் தலைகளும் முகங்களும், சர்வத்திலும் காதுகளும் உடையதாய்—அது உலகிலுள்ள அனைத்தையும் வியாபித்து சூழ்ந்திருக்கின்றது.
Word meanings: sarvataḥ—everywhere; pāṇi—hands; pādam—feet; tat—that; sarvataḥ—everywhere; akṣhi—eyes; śhiraḥ—heads; mukham—faces; sarvataḥ—everywhere; śhruti-mat—having ears; loke—in the universe; sarvam—everything; āvṛitya—pervades; tiṣhṭhati—exists
सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम्।असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च
sarvendriya-guṇābhāsaṁ sarvendriya-vivarjitam asaktaṁ sarva-bhṛich chaiva nirguṇaṁ guṇa-bhoktṛi cha
சகல புலன்களின் செயல்பாடுகளிலும் ஒளிர்வது, ஆயினும் அனைத்துப் புலன்களையும் கடந்தது; பற்றற்றது, ஆயினும் அனைத்தையும் தாங்குவது; இயற்கையின் முக்குணங்களிலிருந்து விடுபட்டது, ஆயினும் அவற்றை அனுபவிப்பது.
Word meanings: sarva—all; indriya—senses; guṇa—sense-objects; ābhāsam—the perciever; sarva—all; indriya—senses; vivarjitam—devoid of; asaktam—unattached; sarva-bhṛit—the sustainer of all; cha—yet; eva—indeed; nirguṇam—beyond the three modes of material nature; guṇa-bhoktṛi—the enjoyer of the three modes of material nature; cha—although
बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च।सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत्
bahir antaśh cha bhūtānām acharaṁ charam eva cha sūkṣhmatvāt tad avijñeyaṁ dūra-sthaṁ chāntike cha tat
அது அனைத்து உயிர்களுக்கும் வெளியேயும் உள்ளேயும் நிலைபெற்றுள்ளது, அசையாததாயினும் அசைவது; அதன் நுண்மையின் காரணமாக, அது புரிதலுக்கு அப்பாற்பட்டது; அது வெகு தொலைவிலும் உள்ளது, ஆயினும் மிக அருகிலும் உள்ளது.
Word meanings: bahiḥ—outside; antaḥ—inside; cha—and; bhūtānām—all living beings; acharam—not moving; charam—moving; eva—indeed; cha—and; sūkṣhmatvāt—due to subtlety; tat—he; avijñeyam—incomprehensible; dūra-stham—very far away; cha—and; antike—very near; cha—also; tat—he
अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम्।भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च
avibhaktaṁ cha bhūteṣhu vibhaktam iva cha sthitam bhūta-bhartṛi cha taj jñeyaṁ grasiṣhṇu prabhaviṣhṇu cha
அது பிரிவற்றதாக இருந்தும், உயிர்களிடையே பிரிந்ததாகத் தோன்றுகிறது; அது உயிர்களைத் தாங்குவதாகவும், படைப்பவனாகவும், அழிப்பவனாகவும் அறியப்பட வேண்டியது.
Word meanings: avibhaktam—indivisible; cha—although; bhūteṣhu—amongst living beings; vibhaktam—divided; iva—apparently; cha—yet; sthitam—situated; bhūta-bhartṛi—the sustainer of all beings; cha—also; tat—that; jñeyam—to be known; grasiṣhṇu—the annihilator; prabhaviṣhṇu—the creator; cha—and
ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते।ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम्
jyotiṣhām api taj jyotis tamasaḥ param uchyate jñānaṁ jñeyaṁ jñāna-gamyaṁ hṛidi sarvasya viṣhṭhitam
அதுவே எல்லா ஒளிகளுக்கும் ஒளியானது, இருளுக்கு அப்பாற்பட்டது என்று கூறப்படுகிறது; அது அறிவே ஆகும், அறிவின் பொருளும் ஆகும், அறிவின் வழியே அடையக்கூடியதும் ஆகும் — அது அனைவரின் இதயங்களிலும் நிலைத்திருக்கிறது.
Word meanings: jyotiṣhām—in all luminarie; api—and; tat—that; jyotiḥ—the source of light; tamasaḥ—the darkness; param—beyond; uchyate—is said (to be); jñānam—knowledge; jñeyam—the object of knowledge; jñāna-gamyam—the goal of knowledge; hṛidi—within the heart; sarvasya—of all living beings; viṣhṭhitam—dwells
इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः।मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते
iti kṣhetraṁ tathā jñānaṁ jñeyaṁ choktaṁ samāsataḥ mad-bhakta etad vijñāya mad-bhāvāyopapadyate
இவ்வாறு க்ஷேத்திரம், ஞானம் மற்றும் அறியப்பட வேண்டியது ஆகியவை சுருக்கமாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளன. என் பக்தன், இதை உண்மையாக புரிந்துகொண்டு, என் நிலையை அடைகிறான்.
Word meanings: iti—thus; kṣhetram—the nature of the field; tathā—and; jñānam—the meaning of knowledge; jñeyam—the object of knowledge; cha—and; uktam—revealed; samāsataḥ—in summary; mat-bhaktaḥ—my devotee; etat—this; vijñāya—having understood; mat-bhāvāya—my divine nature; upapadyate—attain
प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि।विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसंभवान्
prakṛitiṁ puruṣhaṁ chaiva viddhy anādī ubhāv api vikārānśh cha guṇānśh chaiva viddhi prakṛiti-sambhavān
அறிக, பிரகிருதியும் (பொருள் இயற்கை) ஆத்மாவும் ஆதியற்றவை என்று; மேலும் அறிக, அனைத்து மாற்றங்களும் இயற்கையின் முக்குணங்களும் பிரகிருதியிலிருந்தே தோன்றுகின்றன என்று.
Word meanings: prakṛitim—material nature; puruṣham—the individual souls; cha—and; eva—indeed; viddhi—know; anādī—beginningless; ubhau—both; api—and; vikārān—transformations (of the body); cha—also; guṇān—the three modes of nature; cha—and; eva—indeed; viddhi—know; prakṛiti—material energy; sambhavān—produced by
कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते।पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते
kārya-kāraṇa-kartṛitve hetuḥ prakṛitir uchyate puruṣhaḥ sukha-duḥkhānāṁ bhoktṛitve hetur uchyate
இயற்கையே உடலையும் புலன் உறுப்புகளையும் உருவாக்குவதற்கான காரணம் எனக் கூறப்படுகிறது; ஆன்மாவே இன்பத்தையும் துன்பத்தையும் அனுபவிப்பதற்கான காரணம் எனக் கூறப்படுகிறது.
Word meanings: kārya—effect; kāraṇa—cause; kartṛitve—in the matter of creation; hetuḥ—the medium; prakṛitiḥ—the material energy; uchyate—is said to be; puruṣhaḥ—the individual soul; sukha-duḥkhānām—of happiness and distress; bhoktṛitve—in experiencing; hetuḥ—is responsible; uchyate—is said to be
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान्।कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु
puruṣhaḥ prakṛiti-stho hi bhuṅkte prakṛiti-jān guṇān kāraṇaṁ guṇa-saṅgo ’sya sad-asad-yoni-janmasu
ஜட இயற்கையில் அமர்ந்துள்ள ஆன்மா, இயற்கையிலிருந்து பிறந்த குணங்களை அனுபவிக்கிறது; இந்தக் குணங்களின் மீதான அதன் பற்றுதலே, நல்ல மற்றும் தீய கருவறைகளில் அது பிறப்பதற்குக் காரணமாகிறது.
Word meanings: puruṣhaḥ—the individual soul; prakṛiti-sthaḥ—seated in the material energy; hi—indeed; bhuṅkte—desires to enjoy; prakṛiti-jān—produced by the material energy; guṇān—the three modes of nature; kāraṇam—the cause; guṇa-saṅgaḥ—the attachment (to three guṇas); asya—of its; sat-asat-yoni—in superior and inferior wombs; janmasu—of birth
उपद्रष्टाऽनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः।परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः
upadraṣhṭānumantā cha bhartā bhoktā maheśhvaraḥ paramātmeti chāpy ukto dehe ’smin puruṣhaḥ paraḥ
பரமாத்மா இந்த உடலில் வசிப்பவர், சாட்சி, அனுமதிப்பவர், தாங்குபவர், அனுபவிப்பவர், மகா ஈஸ்வரர், மேலும் பரம புருஷன் என்றும் அழைக்கப்படுகிறார் — இதுவே உள்ளிருக்கும் அதீத ஆன்மா.
Word meanings: upadraṣhṭā—the witness; anumantā—the permitter; cha—and; bhartā—the supporter; bhoktā—the transcendental enjoyer; mahā-īśhvaraḥ—the ultimate controller; parama-ātmā—Superme Soul; iti—that; cha api—and also; uktaḥ—is said; dehe—within the body; asmin—this; puruṣhaḥ paraḥ—the Supreme Lord
य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैःसह।सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते
ya evaṁ vetti puruṣhaṁ prakṛitiṁ cha guṇaiḥ saha sarvathā vartamāno ’pi na sa bhūyo ’bhijāyate
ஆன்மாவையும் இயற்கையையும் அதன் முன்று குணங்களையும் உண்மையாக அறிந்தவன், எவ்வாறு வாழ்ந்தாலும், மீண்டும் பிறப்பதில்லை.
Word meanings: yaḥ—who; evam—thus; vetti—understand; puruṣham—Puruṣh; prakṛitim—the material nature; cha—and; guṇaiḥ—the three modes of nature; saha—with; sarvathā—in every way; vartamānaḥ—situated; api—although; na—not; saḥ—they; bhūyaḥ—again; abhijāyate—take birth
ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना।अन्ये सांख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे
dhyānenātmani paśhyanti kechid ātmānam ātmanā anye sānkhyena yogena karma-yogena chāpare
சிலர் தியானத்தின் மூலம் தங்களுக்குள் பரமாத்மாவைக் காண்கின்றனர், சிலர் ஞான யோகத்தின் மூலமும், மற்றும் சிலர் நிஷ்காமிய கர்ம யோகத்தின் மூலமும் காண்கின்றனர்.
Word meanings: dhyānena—through meditation; ātmani—within one’s heart; paśhyanti—percieve; kechit—some; ātmānam—the Supreme soul; ātmanā—by the mind; anye—others; sānkhyena—through cultivation of knowledge; yogena—the yog system; karma-yogena—union with God with through path of action; cha—and; apare—others
अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वाऽन्येभ्य उपासते।तेऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः
anye tv evam ajānantaḥ śhrutvānyebhya upāsate te ’pi chātitaranty eva mṛityuṁ śhruti-parāyaṇāḥ
யோக வழிகளை அறியாத மற்றவர்கள், ஞானிகளிடமிருந்து கேட்டறிந்து, அதன்படி வழிபடுகின்றனர்; அவர்களும் கேட்டவற்றில் பக்தியுடன் நிலைத்து, நிச்சயமாக மரணத்தைக் கடந்து செல்கின்றனர்.
Word meanings: anye—others; tu—still; evam—thus; ajānantaḥ—those who are unaware (of spiritual paths); śhrutvā—by hearing; anyebhyaḥ—from others; upāsate—begin to worship; te—they; api—also; cha—and; atitaranti—cross over; eva—even; mṛityum—death; śhruti-parāyaṇāḥ—devotion to hearing (from saints)
यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम्।क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ
yāvat sañjāyate kiñchit sattvaṁ sthāvara-jaṅgamam kṣhetra-kṣhetrajña-sanyogāt tad viddhi bharatarṣhabha
நகரும் அல்லது நகராத எந்த உயிரினம் தோன்றினாலும், அது க்ஷேத்திரத்தினதும் க்ஷேத்திரக்ஞனதும் சேர்க்கையிலிருந்தே உருவாகிறது என்று அறிவாயாக, பரதர்களில் சிறந்தவனே.
Word meanings: yāvat—whatever; sañjāyate—manifesting; kiñchit—anything; sattvam—being; sthāvara—unmoving; jaṅgamam—moving; kṣhetra—field of activities; kṣhetra-jña—knower of the field; sanyogāt—combination of; tat—that; viddhi—know; bharata-ṛiṣhabha—best of the Bharatas
समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम्।विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति
samaṁ sarveṣhu bhūteṣhu tiṣhṭhantaṁ parameśhvaram vinaśhyatsv avinaśhyantaṁ yaḥ paśhyati sa paśhyati
சகல உயிர்களிலும் சமமாக உறையும், அழியக்கூடியவற்றுக்கு மத்தியில் அழிவற்றதாக விளங்கும் பரம்பொருளைக் காண்பவனே உண்மையாகக் காண்கிறான்.
Word meanings: samam—equally; sarveṣhu—in all; bhūteṣhu—beings; tiṣhṭhan-tam—accompanying; parama-īśhvaram—Supreme Soul; vinaśhyatsu—amongst the perishable; avinaśhyantam—the imperishable; yaḥ—who; paśhyati—see; saḥ—they; paśhyati—perceive
समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम्।न हिनस्त्यात्मनाऽऽत्मानं ततो याति परां गतिम्
samaṁ paśhyan hi sarvatra samavasthitam īśhvaram na hinasty ātmanātmānaṁ tato yāti parāṁ gatim
சர்வவியாபியான பரமாத்மாவை எங்கும் சமமாகக் காண்பவன், தன்னைத் தானே தாழ்த்திக் கொள்வதில்லை, அதன் மூலம் பரமகதியை அடைகிறான்.
Word meanings: samam—equally; paśhyan—see; hi—indeed; sarvatra—everywhere; samavasthitam—equally present; īśhvaram—God as the Supreme soul; na—do not; hinasti—degrade; ātmanā—by one’s mind; ātmānam—the self; tataḥ—thereby; yāti—reach; parām—the supreme; gatim—destination
प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः।यः पश्यति तथाऽऽत्मानमकर्तारं स पश्यति
prakṛityaiva cha karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśhaḥ yaḥ paśhyati tathātmānam akartāraṁ sa paśhyati
இயற்கையினாலேயே அனைத்துச் செயல்களும் முழுமையாகச் செய்யப்படுகின்றன என்றும், ஆன்மா செயல்புரிபவன் அல்ல என்றும் எவன் காண்கிறானோ, அவனே உண்மையாகக் காண்கிறான்.
Word meanings: prakṛityā—by material nature; eva—truly; cha—also; karmāṇi—actions; kriyamāṇāni—are performed; sarvaśhaḥ—all; yaḥ—who; paśhyati—see; tathā—also; ātmānam—(embodied) soul; akartāram—actionless; saḥ—they; paśhyati—see
यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति।तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा
yadā bhūta-pṛithag-bhāvam eka-stham anupaśhyati tata eva cha vistāraṁ brahma sampadyate tadā
அனைத்து உயிர்களின் பலவகையான இருப்பு ஒன்றில் வேர்கொண்டுள்ளது என்றும், அவற்றின் பன்முகப் பரவலானது அந்த ஒன்றிலிருந்தே தோன்றுகிறது என்றும் ஒருவன் உணரும்போது, அவன் பிரம்மத்தை அடைகிறான்.
Word meanings: yadā—when; bhūta—living entities; pṛithak-bhāvam—diverse variety; eka-stham—situated in the same place; anupaśhyati—see; tataḥ—thereafter; eva—indeed; cha—and; vistāram—born from; brahma—Brahman; sampadyate—(they) attain; tadā—then
अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः।शरीरस्थोऽपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते
anāditvān nirguṇatvāt paramātmāyam avyayaḥ śharīra-stho ’pi kaunteya na karoti na lipyate
அநாதியும் குணங்களற்றதுமான இந்த அழிவற்ற பரமாத்மா, உடலில் வசித்தாலும், அர்ஜுனா, செயல்புரிவதும் இல்லை, களங்கமடைவதும் இல்லை.
Word meanings: anāditvāt—being without beginning; nirguṇatvāt—being devoid of any material qualities; parama—the Supreme; ātmā—soul; ayam—this; avyayaḥ—imperishable; śharīra-sthaḥ—dwelling in the body; api—although; kaunteya—Arjun, the the son of Kunti; na—neither; karoti—acts; na—nor; lipyate—is tainted
यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते।सर्वत्रावस्थितो देहे तथाऽऽत्मा नोपलिप्यते
yathā sarva-gataṁ saukṣhmyād ākāśhaṁ nopalipyate sarvatrāvasthito dehe tathātmā nopalipyate
ஆகாயம் எங்கும் பரவியிருந்தாலும், நுண்மையானதால், எதனாலும் களங்கப்படுவதில்லை; அவ்வாறே ஆன்மாவும் உடலில் எங்கும் நிலைத்திருந்தாலும், ஒருபோதும் களங்கப்படுவதில்லை.
Word meanings: yathā—as; sarva-gatam—all-pervading; saukṣhmyāt—due to subtlety; ākāśham—the space; na—not; upalipyate—is contaminated; sarvatra—everywhere; avasthitaḥ—situated; dehe—the body; tathā—similarly; ātmā—the soul; na—not; upalipyate—is contaminated
यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः।क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत
yathā prakāśhayaty ekaḥ kṛitsnaṁ lokam imaṁ raviḥ kṣhetraṁ kṣhetrī tathā kṛitsnaṁ prakāśhayati bhārata
ஒரே சூரியன் இந்த முழு உலகையும் எவ்வாறு ஒளிரச் செய்கிறதோ, அவ்வாறே க்ஷேத்ரஞ்ஞன் முழு க்ஷேத்ரத்தையும் ஒளிரச் செய்கிறான், அர்ஜுனா.
Word meanings: yathā—as; prakāśhayati—illumines; ekaḥ—one; kṛitsnam—entire; lokam—solar system; imam—this; raviḥ—sun; kṣhetram—the body; kṣhetrī—the soul; tathā—so; kṛitsnam—entire; prakāśhayati—illumine; bhārata—Arjun, the son of Bharat
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा।भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम्
kṣhetra-kṣhetrajñayor evam antaraṁ jñāna-chakṣhuṣhā bhūta-prakṛiti-mokṣhaṁ cha ye vidur yānti te param
இவ்வாறு ஞானக் கண்ணால் க்ஷேத்திரத்திற்கும் க்ஷேத்திரஞ்ஞனுக்கும் இடையேயான வேறுபாட்டையும், பிரகிருதியிலிருந்து உயிர்களின் விடுதலையையும் உணர்பவர்கள் — அவர்கள் பரமபதத்தை அடைகின்றனர்.
Word meanings: kṣhetra—the body; kṣhetra-jñayoḥ—of the knower of the body; evam—thus; antaram—the difference; jñāna-chakṣhuṣhā—with the eyes of knowledge; bhūta—the living entity; prakṛiti-mokṣham—release from material nature; cha—and; ye—who; viduḥ—know; yānti—approach; te—they; param—the Supreme