श्री भगवानुवाच इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे। ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्
śhrī bhagavān uvācha idaṁ tu te guhyatamaṁ pravakṣhyāmyanasūyave jñānaṁ vijñāna-sahitaṁ yaj jñātvā mokṣhyase ’śhubhāt
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ — ਗਿਆਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਹੋਂਦ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Lord said; idam—this; tu—but; te—to you; guhya-tamam—the most confidential; pravakṣhyāmi—I shall impart; anasūyave—nonenvious; jñānam—knowledge; vijñāna—realized knowledge; sahitam—with; yat—which; jñātvā—knowing; mokṣhyase—you will be released; aśhubhāt—miseries of material existence
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम्। प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्
rāja-vidyā rāja-guhyaṁ pavitram idam uttamam pratyakṣhāvagamaṁ dharmyaṁ su-sukhaṁ kartum avyayam
ਇਹ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਭੇਦ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਯੋਗ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰੀ, ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਮਈ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ।
Word meanings: rāja-vidyā—the king of sciences; rāja-guhyam—the most profound secret; pavitram—pure; idam—this; uttamam—highest; pratyakṣha—directly perceptible; avagamam—directly realizable; dharmyam—virtuous; su-sukham—easy; kartum—to practice; avyayam—everlasting
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप। अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि
aśhraddadhānāḥ puruṣhā dharmasyāsya parantapa aprāpya māṁ nivartante mṛityu-samsāra-vartmani
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Word meanings: aśhraddadhānāḥ—people without faith; puruṣhāḥ—(such) persons; dharmasya—of dharma; asya—this; parantapa—Arjun, conqueror the enemies; aprāpya—without attaining; mām—me; nivartante—come back; mṛityu—death; samsāra—material existence; vartmani—in the path
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना। मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः
mayā tatam idaṁ sarvaṁ jagad avyakta-mūrtinā mat-sthāni sarva-bhūtāni na chāhaṁ teṣhvavasthitaḥ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਅਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ।
Word meanings: mayā—by me; tatam—pervaded; idam—this; sarvam—entire; jagat—cosmic manifestation; avyakta-mūrtinā—the unmanifested form; mat-sthāni—in me; sarva-bhūtāni—all living beings; na—not; cha—and; aham—I; teṣhu—in them; avasthitaḥ—dwell
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्। भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः
na cha mat-sthāni bhūtāni paśhya me yogam aiśhwaram bhūta-bhṛin na cha bhūta-stho mamātmā bhūta-bhāvanaḥ
ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ—ਵੇਖੋ ਮੇਰਾ ਦੈਵੀ ਰਹੱਸ! ਮੇਰਾ ਆਪਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
Word meanings: na—never; cha—and; mat-sthāni—abide in me; bhūtāni—all living beings; paśhya—behold; me—my; yogam aiśhwaram—divine energy; bhūta-bhṛit—the sustainer of all living beings; na—never; cha—yet; bhūta-sthaḥ—dwelling in; mama—my; ātmā—self; bhūta-bhāvanaḥ—the creator of all beings
यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्। तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय
yathākāśha-sthito nityaṁ vāyuḥ sarvatra-go mahān tathā sarvāṇi bhūtāni mat-sthānītyupadhāraya
ਜਿਵੇਂ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਮਹਾਨ ਪਵਨ ਸਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Word meanings: yathā—as; ākāśha-sthitaḥ—rests in the sky; nityam—always; vāyuḥ—the wind; sarvatra-gaḥ—blowing everywhere; mahān—mighty; tathā—likewise; sarvāṇi bhūtāni—all living beings; mat-sthāni—rest in me; iti—thus; upadhāraya—know
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम्। कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्
sarva-bhūtāni kaunteya prakṛitiṁ yānti māmikām kalpa-kṣhaye punas tāni kalpādau visṛijāmyaham
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਰਚਦਾ ਹਾਂ।
Word meanings: sarva-bhūtāni—all living beings; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; prakṛitim—primordial material energy; yānti—merge; māmikām—my; kalpa-kṣhaye—at the end of a kalpa; punaḥ—again; tāni—them; kalpa-ādau—at the beginning of a kalpa; visṛijāmi—manifest; aham—I
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः। भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्
prakṛitiṁ svām avaṣhṭabhya visṛijāmi punaḥ punaḥ bhūta-grāmam imaṁ kṛitsnam avaśhaṁ prakṛiter vaśhāt
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਬੇਵੱਸ ਹਨ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਚਦਾ ਹਾਂ।
Word meanings: prakṛitim—the material energy; svām—my own; avaṣhṭabhya—presiding over; visṛijāmi—generate; punaḥ punaḥ—again and again; bhūta-grāmam—myriad forms; imam—these; kṛitsnam—all; avaśham—beyond their control; prakṛiteḥ—nature; vaśhāt—force
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय। उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु
na cha māṁ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya udāsīna-vad āsīnam asaktaṁ teṣhu karmasu
ਇਹ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਦਾਸੀਨ ਵਾਂਗ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ।
Word meanings: na—none; cha—as; mām—me; tāni—those; karmāṇi—actions; nibadhnanti—bind; dhanañjaya—Arjun, conqueror of wealth; udāsīna-vat—as neutral; āsīnam—situated; asaktam—detached; teṣhu—those; karmasu—actions
मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्। हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते
mayādhyakṣheṇa prakṛitiḥ sūyate sa-charācharam hetunānena kaunteya jagad viparivartate
ਮੇਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਕੁਦਰਤ ਸਾਰੇ ਚੱਲ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
Word meanings: mayā—by me; adhyakṣheṇa—direction; prakṛitiḥ—material energy; sūyate—brings into being; sa—both; chara-acharam—the animate and the inanimate; hetunā—reason; anena—this; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; jagat—the material world; viparivartate—undergoes the changes
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्। परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣhīṁ tanum āśhritam paraṁ bhāvam ajānanto mama bhūta-maheśhvaram
ਭਰਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਚੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਮਾਲਕ ਹਾਂ।
Word meanings: avajānanti—disregard; mām—me; mūḍhāḥ—dim-witted; mānuṣhīm—human; tanum—form; āśhritam—take on; param—divine; bhāvam—personality; ajānantaḥ—not knowing; mama—my; bhūta—all beings; mahā-īśhvaram—the Supreme Lord
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः। राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः
moghāśhā mogha-karmāṇo mogha-jñānā vichetasaḥ rākṣhasīm āsurīṁ chaiva prakṛitiṁ mohinīṁ śhritāḥ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਵਿਵੇਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਸੁਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
Word meanings: mogha-āśhāḥ—of vain hopes; mogha-karmāṇaḥ—of vain actions; mogha-jñānāḥ—of baffled knowledge; vichetasaḥ—deluded; rākṣhasīm—demoniac; āsurīm—atheistic; cha—and; eva—certainly; prakṛitim—material energy; mohinīm—bewildered; śhritāḥ—take shelter
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः। भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्
mahātmānas tu māṁ pārtha daivīṁ prakṛitim āśhritāḥ bhajantyananya-manaso jñātvā bhūtādim avyayam
ਪਰ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸ੍ਰੋਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Word meanings: mahā-ātmānaḥ—the great souls; tu—but; mām—me; pārtha—Arjun, the son of Pritha; daivīm prakṛitim—divine energy; āśhritāḥ—take shelter of; bhajanti—engage in devotion; ananya-manasaḥ—with mind fixed exclusively; jñātvā—knowing; bhūta—all creation; ādim—the origin; avyayam—imperishable
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः। नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते
satataṁ kīrtayanto māṁ yatantaśh cha dṛiḍha-vratāḥ namasyantaśh cha māṁ bhaktyā nitya-yuktā upāsate
ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਅਡੋਲ ਆਤਮਾਵਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Word meanings: satatam—always; kīrtayantaḥ—singing divine glories; mām—me; yatantaḥ—striving; cha—and; dṛiḍha-vratāḥ—with great determination; namasyantaḥ—humbly bowing down; cha—and; mām—me; bhaktyā—loving devotion; nitya-yuktāḥ—constantly united; upāsate—worship
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते। एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्
jñāna-yajñena chāpyanye yajanto mām upāsate ekatvena pṛithaktvena bahudhā viśhvato-mukham
ਹੋਰ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਯੱਗ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਕੁਝ ਅਭੇਦ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਅਨੇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
Word meanings: jñāna-yajñena—yajña of cultivating knowledge; cha—and; api—also; anye—others; yajantaḥ—worship; mām—me; upāsate—worship; ekatvena—undifferentiated oneness; pṛithaktvena—separately; bahudhā—various; viśhwataḥ-mukham—the cosmic form
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाऽहमहमौषधम्। मंत्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्
ahaṁ kratur ahaṁ yajñaḥ svadhāham aham auṣhadham mantro ’ham aham evājyam aham agnir ahaṁ hutam
ਮੈਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯੱਗ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਹੂਤੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਘਿਓ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਵਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਹਾਂ।
Word meanings: aham—I; kratuḥ—Vedic ritual; aham—I; yajñaḥ—sacrifice; svadhā—oblation; aham—I; aham—I; auṣhadham—medicinal herb; mantraḥ—Vedic mantra; aham—I; aham—I; eva—also; ājyam—clarified butter; aham—I; agniḥ—fire; aham—I; hutam—the act offering;
पिताऽहमस्य जगतो माता धाता पितामहः। वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक् साम यजुरेव च
pitāham asya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ vedyaṁ pavitram oṁkāra ṛik sāma yajur eva cha
ਮੈਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਤੇ ਦਾਦਾ; ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਓਮ, ਅਤੇ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਹਾਂ।
Word meanings: pitā—Father; aham—I; asya—of this; jagataḥ—universe; mātā—Mother; dhātā—Sustainer; pitāmahaḥ—Grandsire; vedyam—the goal of knowledge; pavitram—the purifier; om-kāra—the sacred syllable Om; ṛik—the Rig Veda; sāma—the Sama Veda; yajuḥ—the Yajur Veda; eva—also; cha—and
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्। प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्
gatir bhartā prabhuḥ sākṣhī nivāsaḥ śharaṇaṁ suhṛit prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṁ nidhānaṁ bījam avyayam
ਮੈਂ ਟੀਚਾ ਹਾਂ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਾਂ, ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ, ਸਾਖੀ ਹਾਂ, ਨਿਵਾਸ ਹਾਂ, ਸ਼ਰਨ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਤਪੱਤੀ ਹਾਂ, ਪਰਲੋ ਹਾਂ, ਆਧਾਰ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬੀਜ ਹਾਂ।
Word meanings: gatiḥ—the supreme goal; bhartā—sustainer; prabhuḥ—master; sākṣhī—witness; nivāsaḥ—abode; śharaṇam—shelter; su-hṛit—friend; prabhavaḥ—the origin; pralayaḥ—dissolution; sthānam—store house; nidhānam—resting place; bījam—seed; avyayam—imperishable
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च। अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन
tapāmyaham ahaṁ varṣhaṁ nigṛihṇāmyutsṛijāmi cha amṛitaṁ chaiva mṛityuśh cha sad asach chāham arjuna
ਮੈਂ ਤਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮੀਂਹ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਅਤੇ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹਾਂ, ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਅਣਹੋਂਦ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
Word meanings: tapāmi—radiate heat; aham—I; aham—I; varṣham—rain; nigṛihṇāmi—withhold; utsṛijāmi—send forth; cha—and; amṛitam—immortality; cha—and; eva—also; mṛityuḥ—death; cha—and; sat—eternal spirit; asat—temporary matter; cha—and; aham—I; arjuna—Arjun
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते। ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्
trai-vidyā māṁ soma-pāḥ pūta-pāpā yajñair iṣhṭvā svar-gatiṁ prārthayante te puṇyam āsādya surendra-lokam aśhnanti divyān divi deva-bhogān
ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿੱਵ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
Word meanings: trai-vidyāḥ—the science of karm kāṇḍ (Vedic Rituals); mām—me; soma-pāḥ—drinkers of the Soma juice; pūta—purified; pāpāḥ—sins; yajñaiḥ—through sacrifices; iṣhṭvā—worship; svaḥ-gatim—way to the abode of the king of heaven; prārthayante—seek; te—they; puṇyam—pious; āsādya—attain; sura-indra—of Indra; lokam—abode; aśhnanti—enjoy; divyān—celestial; divi—in heaven; deva-bhogān—the pleasures of the celestial gods
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति। एव त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते
te taṁ bhuktvā swarga-lokaṁ viśhālaṁ kṣhīṇe puṇye martya-lokaṁ viśhanti evaṁ trayī-dharmam anuprapannā gatāgataṁ kāma-kāmā labhante
ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਵਾਗਮਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Word meanings: te—they; tam—that; bhuktvā—having enjoyed; swarga-lokam—heaven; viśhālam—vast; kṣhīṇe—at the exhaustion of; puṇye—stock of merits; martya-lokam—to the earthly plane; viśhanti—return; evam—thus; trayī dharmam—the karm-kāṇḍ portion of the three Vedas; anuprapannāḥ—follow; gata-āgatam—repeated coming and going; kāma-kāmāḥ—desiring objects of enjoyments; labhante—attain
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्
ananyāśh chintayanto māṁ ye janāḥ paryupāsate teṣhāṁ nityābhiyuktānāṁ yoga-kṣhemaṁ vahāmyaham
ਜੋ ਮੇਰੇ ਇਕੱਲੇ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਹ ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Word meanings: ananyāḥ—always; chintayantaḥ—think of; mām—me; ye—those who; janāḥ—persons; paryupāsate—worship exclusively; teṣhām—of them; nitya abhiyuktānām—who are always absorbed; yoga—supply spiritual assets; kṣhemam—protect spiritual assets; vahāmi—carry; aham—I
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः। तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्
ye ’pyanya-devatā-bhaktā yajante śhraddhayānvitāḥ te ’pi mām eva kaunteya yajantyavidhi-pūrvakam
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ।
Word meanings: ye—those who; api—although; anya—other; devatā—celestial gods; bhaktāḥ—devotees; yajante—worship; śhraddhayā anvitāḥ—faithfully; te—they; api—also; mām—me; eva—only; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; yajanti—worship; avidhi-pūrvakam—by the wrong method
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च। न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते
ahaṁ hi sarva-yajñānāṁ bhoktā cha prabhureva cha na tu mām abhijānanti tattvenātaśh chyavanti te
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ; ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
Word meanings: aham—I; hi—verily; sarva—of all; yajñānām—sacrifices; bhoktā—the enjoyer; cha—and; prabhuḥ—the Lord; eva—only; cha—and; na—not; tu—but; mām—me; abhijānanti—realize; tattvena—divine nature; ataḥ—therefore; chyavanti—fall down (wander in samsara); te—they
यान्ति देवव्रता देवान् पितृ़न्यान्ति पितृव्रताः। भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्
yānti deva-vratā devān pitṝīn yānti pitṛi-vratāḥ bhūtāni yānti bhūtejyā yānti mad-yājino ’pi mām
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Word meanings: yānti—go; deva-vratāḥ—worshipers of celestial gods; devān—amongst the celestial gods; pitṝīn—to the ancestors; yānti—go; pitṛi-vratā—worshippers of ancestors; bhūtāni—to the ghosts; yānti—go; bhūta-ijyāḥ—worshippers of ghosts; yānti—go; mat—my; yājinaḥ—devotees; api—and; mām—to me
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति। तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः
patraṁ puṣhpaṁ phalaṁ toyaṁ yo me bhaktyā prayachchhati tadahaṁ bhaktyupahṛitam aśhnāmi prayatātmanaḥ
ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਤਾ, ਇੱਕ ਫੁੱਲ, ਇੱਕ ਫਲ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਉਸ ਭੇਟ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Word meanings: patram—a leaf; puṣhpam—a flower; phalam—a fruit; toyam—water; yaḥ—who; me—to me; bhaktyā—with devotion; prayachchhati—offers; tat—that; aham—I; bhakti-upahṛitam—offered with devotion; aśhnāmi—partake; prayata-ātmanaḥ—one in pure consciousness
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्। यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्
yat karoṣhi yad aśhnāsi yaj juhoṣhi dadāsi yat yat tapasyasi kaunteya tat kuruṣhva mad-arpaṇam
ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਕਰ।
Word meanings: yat—whatever; karoṣhi—you do; yat—whatever; aśhnāsi—you eat; yat—whatever; juhoṣhi—offer to the sacred fire; dadāsi—bestow as a gift; yat—whatever; yat—whatever; tapasyasi—austerities you perform; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; tat—them; kuruṣhva—do; mad arpaṇam—as an offering to me
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः। संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि
śhubhāśhubha-phalair evaṁ mokṣhyase karma-bandhanaiḥ sannyāsa-yoga-yuktātmā vimukto mām upaiṣhyasi
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਂਗਾ।
Word meanings: śhubha aśhubha phalaiḥ—from good and bad results; evam—thus; mokṣhyase—you shall be freed; karma—work; bandhanaiḥ—from the bondage; sanyāsa-yoga—renunciation of selfishness; yukta-ātmā—having the mind attached to me; vimuktaḥ—liberated; mām—to me; upaiṣhyasi—you shall reach
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः। ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्
samo ’haṁ sarva-bhūteṣhu na me dveṣhyo ’sti na priyaḥ ye bhajanti tu māṁ bhaktyā mayi te teṣhu chāpyaham
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਨਾ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਅਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ। ਪਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ।
Word meanings: samaḥ—equally disposed; aham—I; sarva-bhūteṣhu—to all living beings; na—no one; me—to me; dveṣhyaḥ—inimical; asti—is; na—not; priyaḥ—dear; ye—who; bhajanti—worship with love; tu—but; mām—me; bhaktyā—with devotion; mayi—reside in me; te—such persons; teṣhu—in them; cha—and; api—also; aham—I
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक्। साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः
api chet su-durāchāro bhajate mām ananya-bhāk sādhur eva sa mantavyaḥ samyag vyavasito hi saḥ
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਹੀ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Word meanings: api—even; chet—if; su-durāchāraḥ—the vilest sinners; bhajate—worship; mām—me; ananya-bhāk—exclusive devotion; sādhuḥ—righteous; eva—certainly; saḥ—that person; mantavyaḥ—is to be considered; samyak—properly; vyavasitaḥ—resolve; hi—certainly; saḥ—that person
क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति। कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति
kṣhipraṁ bhavati dharmātmā śhaśhvach-chhāntiṁ nigachchhati kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśhyati
ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਧਰਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੈ: ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Word meanings: kṣhipram—quickly; bhavati—become; dharma-ātmā—virtuous; śhaśhvat-śhāntim—lasting peace; nigachchhati—attain; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; pratijānīhi—declare; na—never; me—my; bhaktaḥ—devotee; praṇaśhyati—perishes
मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः। स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्
māṁ hi pārtha vyapāśhritya ye ’pi syuḥ pāpa-yonayaḥ striyo vaiśhyās tathā śhūdrās te ’pi yānti parāṁ gatim
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੀਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—ਇਸਤਰੀਆਂ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ—ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Word meanings: mām—in me; hi—certainly; pārtha—Arjun, the son of Pritha; vyapāśhritya—take refuge; ye—who; api—even; syuḥ—may be; pāpa yonayaḥ—of low birth; striyaḥ—women; vaiśhyāḥ—mercantile people; tathā—and; śhūdrāḥ—manual workers; te api—even they; yānti—go; parām—the supreme; gatim—destination
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा। अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्
kiṁ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣhayas tathā anityam asukhaṁ lokam imaṁ prāpya bhajasva mām
ਤਾਂ ਫਿਰ ਧਰਮੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸੰਤ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰੋ।
Word meanings: kim—what; punaḥ—then; brāhmaṇāḥ—sages; puṇyāḥ—meritorius; bhaktāḥ—devotees; rāja-ṛiṣhayaḥ—saintly kings; tathā—and; anityam—transient; asukham—joyless; lokam—world; imam—this; prāpya—having achieved; bhajasva—engage in devotion; mām—unto me
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु। मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः
man-manā bhava mad-bhakto mad-yājī māṁ namaskuru mām evaiṣhyasi yuktvaivam ātmānaṁ mat-parāyaṇaḥ
ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਟੀਚਾ ਮੰਨ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਯਕੀਨਨ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
Word meanings: mat-manāḥ—always think of me; bhava—be; mat—my; bhaktaḥ—devotee; mat—my; yājī—worshipper; mām—to me; namaskuru—offer obeisances; mām—to me; eva—certainly; eṣhyasi—you will come; yuktvā—united with me; evam—thus; ātmānam—your mind and body; mat-parāyaṇaḥ—having dedicated to me
Bhagavad Gita