अर्जुन उवाच ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन। तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव
arjuna uvācha jyāyasī chet karmaṇas te matā buddhir janārdana tat kiṁ karmaṇi ghore māṁ niyojayasi keśhava
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਰਮ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun said; jyāyasī—superior; chet—if; karmaṇaḥ—than fruitive action; te—by you; matā—is considered; buddhiḥ—intellect; janārdana—he who looks after the public, Krishna; tat—then; kim—why; karmaṇi—action; ghore—terrible; mām—me; niyojayasi—do you engage; keśhava—Krishna, the killer of the demon named Keshi;
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे। तदेकं वद निश्िचत्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम्
vyāmiśhreṇeva vākyena buddhiṁ mohayasīva me tad ekaṁ vada niśhchitya yena śhreyo ’ham āpnuyām
ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਭ੍ਰਮਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।
Word meanings: vyāmiśhreṇa iva—by your apparently ambiguous; vākyena—words; buddhim—intellect; mohayasi—I am getting bewildered; iva—as it were; me—my; tat—therefore; ekam—one; vada—please tell; niśhchitya—decisively; yena—by which; śhreyaḥ—the highest good; aham—I; āpnuyām—may attain
श्री भगवानुवाच लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ। ज्ञानयोगेन सांख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम्
śhrī bhagavān uvācha loke’smin dvi-vidhā niṣhṭhā purā proktā mayānagha jñāna-yogena sāṅkhyānāṁ karma-yogena yoginām
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ! ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੱਸੇ ਹਨ—ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵਿਚਾਰਵਾਨਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ।
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Blessed Lord said; loke—in the world; asmin—this; dvi-vidhā—two kinds of; niṣhṭhā—faith; purā—previously; proktā—explained; mayā—by me (Shree Krishna); anagha—sinless; jñāna-yogena—through the path of knowledge; sānkhyānām—for those inclined toward contemplation; karma-yogena—through the path of action; yoginām—of the yogis
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते। न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति
na karmaṇām anārambhān naiṣhkarmyaṁ puruṣho ’śhnute na cha sannyasanād eva siddhiṁ samadhigachchhati
ਕਰਮ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: na—not; karmaṇām—of actions; anārambhāt—by abstaining from; naiṣhkarmyam—freedom from karmic reactions; puruṣhaḥ—a person; aśhnute—attains; na—not; cha—and; sannyasanāt—by renunciation; eva—only; siddhim—perfection; samadhigachchhati—attains
न हि कश्िचत्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत्। कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः
na hi kaśhchit kṣhaṇam api jātu tiṣhṭhatyakarma-kṛit kāryate hyavaśhaḥ karma sarvaḥ prakṛiti-jair guṇaiḥ
ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ; ਹਰ ਕੋਈ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: na—not; hi—certainly; kaśhchit—anyone; kṣhaṇam—a moment; api—even; jātu—ever; tiṣhṭhati—can remain; akarma-kṛit—without action; kāryate—are performed; hi—certainly; avaśhaḥ—helpless; karma—work; sarvaḥ—all; prakṛiti-jaiḥ—born of material nature; guṇaiḥ—by the qualities
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन्। इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते
karmendriyāṇi sanyamya ya āste manasā smaran indriyārthān vimūḍhātmā mithyāchāraḥ sa uchyate
ਜੋ ਕਰਮ-ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਖੰਡੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Word meanings: karma-indriyāṇi—the organs of action; sanyamya—restrain; yaḥ—who; āste—remain; manasā—in the mind; smaran—to remember; indriya-arthān—sense objects; vimūḍha-ātmā—the deluded; mithyā-āchāraḥ—hypocrite; saḥ—they; uchyate—are called
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन। कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते
yas tvindriyāṇi manasā niyamyārabhate ’rjuna karmendriyaiḥ karma-yogam asaktaḥ sa viśhiṣhyate
ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਰਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੋਹ ਦੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ।
Word meanings: yaḥ—who; tu—but; indriyāṇi—the senses; manasā—by the mind; niyamya—control; ārabhate—begins; arjuna—Arjun; karma-indriyaiḥ—by the working senses; karma-yogam—karm yog; asaktaḥ—without attachment; saḥ—they; viśhiṣhyate—are superior
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः। शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः
niyataṁ kuru karma tvaṁ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ śharīra-yātrāpi cha te na prasiddhyed akarmaṇaḥ
ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਅਕਰਮ ਨਾਲੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ; ਅਕਰਮ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਿਰਬਾਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
Word meanings: niyatam—constantly; kuru—perform; karma—Vedic duties; tvam—you; karma—action; jyāyaḥ—superior; hi—certainly; akarmaṇaḥ—than inaction; śharīra—bodily; yātrā—maintenance; api—even; cha—and; te—your; na prasiddhyet—would not be possible; akarmaṇaḥ—inaction
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः। तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसंगः समाचर
yajñārthāt karmaṇo ’nyatra loko ’yaṁ karma-bandhanaḥ tad-arthaṁ karma kaunteya mukta-saṅgaḥ samāchara
ਯੱਗ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾ, ਕੇਵਲ ਅਰਪਣ ਵਜੋਂ।
Word meanings: yajña-arthāt—for the sake of sacrifice; karmaṇaḥ—than action; anyatra—else; lokaḥ—material world; ayam—this; karma-bandhanaḥ—bondage through one’s work; tat—that; artham—for the sake of; karma—action; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; mukta-saṅgaḥ—free from attachment; samāchara—perform properly
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः। अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक्
saha-yajñāḥ prajāḥ sṛiṣhṭvā purovācha prajāpatiḥ anena prasaviṣhyadhvam eṣha vo ’stviṣhṭa-kāma-dhuk
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਨੂੰ ਯੱਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ, "ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਫਲੋ-ਫੁੱਲੋਗੇ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਮਧੇਨੂ ਹੋਵੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੇ।"
Word meanings: saha—along with; yajñāḥ—sacrifices; prajāḥ—humankind; sṛiṣhṭvā—created; purā—in beginning; uvācha—said; prajā-patiḥ—Brahma; anena—by this; prasaviṣhyadhvam—increase prosperity; eṣhaḥ—these; vaḥ—your; astu—shall be; iṣhṭa-kāma-dhuk—bestower of all wishes
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः। परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ
devān bhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ parasparaṁ bhāvayantaḥ śhreyaḥ param avāpsyatha
ਯੱਗ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
Word meanings: devān—celestial gods; bhāvayatā—will be pleased; anena—by these (sacrifices); te—those; devāḥ—celestial gods; bhāvayantu—will be pleased; vaḥ—you; parasparam—one another; bhāvayantaḥ—pleasing one another; śhreyaḥ—prosperity; param—the supreme; avāpsyatha—shall achieve
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः। तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः
iṣhṭān bhogān hi vo devā dāsyante yajña-bhāvitāḥ tair dattān apradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ
ਬਲੀਦਾਨ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਭੋਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੋਰ ਹੈ।
Word meanings: iṣhṭān—desired; bhogān—necessities of life; hi—certainly; vaḥ—unto you; devāḥ—the celestial gods; dāsyante—will grant; yajña-bhāvitāḥ—satisfied by sacrifice; taiḥ—by them; dattān—things granted; apradāya—without offering; ebhyaḥ—to them; yaḥ—who; bhuṅkte—enjoys; stenaḥ—thieves; eva—verily; saḥ—they
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः। भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्
yajña-śhiṣhṭāśhinaḥ santo muchyante sarva-kilbiṣhaiḥ bhuñjate te tvaghaṁ pāpā ye pachantyātma-kāraṇāt
ਧਰਮੀ ਜੋ ਯੱਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਪ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
Word meanings: yajña-śhiṣhṭa—of remnants of food offered in sacrifice; aśhinaḥ—eaters; santaḥ—saintly persons; muchyante—are released; sarva—all kinds of; kilbiṣhaiḥ—from sins; bhuñjate—enjoy; te—they; tu—but; agham—sins; pāpāḥ—sinners; ye—who; pachanti—cook (food); ātma-kāraṇāt—for their own sake
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः। यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः
annād bhavanti bhūtāni parjanyād anna-sambhavaḥ yajñād bhavati parjanyo yajñaḥ karma-samudbhavaḥ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅੰਨ ਤੋਂ ਪਲਦੇ ਹਨ; ਅੰਨ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੀਂਹ ਯੱਗ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
Word meanings: annāt—from food; bhavanti—subsist; bhūtāni—living beings; parjanyāt—from rains; anna—of food grains; sambhavaḥ—production; yajñāt—from the performance of sacrifice; bhavati—becomes possible; parjanyaḥ—rain; yajñaḥ—performance of sacrifice; karma—prescribed duties; samudbhavaḥ—born of
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम्। तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम्
karma brahmodbhavaṁ viddhi brahmākṣhara-samudbhavam tasmāt sarva-gataṁ brahma nityaṁ yajñe pratiṣhṭhitam
ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੇਦ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰಮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਸਦਾ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
Word meanings: karma—duties; brahma—in the Vedas; udbhavam—manifested; viddhi—you should know; brahma—The Vedas; akṣhara—from the Imperishable (God); samudbhavam—directly manifested; tasmāt—therefore; sarva-gatam—all-pervading; brahma—The Lord; nityam—eternally; yajñe—in sacrifice; pratiṣhṭhitam—established
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः। अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति
evaṁ pravartitaṁ chakraṁ nānuvartayatīha yaḥ aghāyur indriyārāmo moghaṁ pārtha sa jīvati
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਏ ਗਏ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅਨੁਸਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਪਾਪਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
Word meanings: evam—thus; pravartitam—set into motion; chakram—cycle; na—not; anuvartayati—follow; iha—in this life; yaḥ—who; agha-āyuḥ—sinful living; indriya-ārāmaḥ—for the delight of their senses; mogham—vainly; pārtha—Arjun, the son of Pritha; saḥ—they; jīvati—live
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः। आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते
yas tvātma-ratir eva syād ātma-tṛiptaśh cha mānavaḥ ātmanyeva cha santuṣhṭas tasya kāryaṁ na vidyate
ਪਰ ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ—ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਤੱਵ ਕਰਨ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
Word meanings: yaḥ—who; tu—but; ātma-ratiḥ—rejoice in the self; eva—certainly; syāt—is; ātma-tṛiptaḥ—self-satisfied; cha—and; mānavaḥ—human being; ātmani—in the self; eva—certainly; cha—and; santuṣhṭaḥ—satisfied; tasya—his; kāryam—duty; na—not; vidyate—exist
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन। न चास्य सर्वभूतेषु कश्िचदर्थव्यपाश्रयः
naiva tasya kṛitenārtho nākṛiteneha kaśhchana na chāsya sarva-bhūteṣhu kaśhchid artha-vyapāśhrayaḥ
ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗੁਆਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
Word meanings: na—not; eva—indeed; tasya—his; kṛitena—by discharge of duty; arthaḥ—gain; na—not; akṛitena—without discharge of duty; iha—here; kaśhchana—whatsoever; na—never; cha—and; asya—of that person; sarva-bhūteṣhu—among all living beings; kaśhchit—any; artha—necessity; vyapāśhrayaḥ—to depend upon
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर। असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः
tasmād asaktaḥ satataṁ kāryaṁ karma samāchara asakto hyācharan karma param āpnoti pūruṣhaḥ
ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਬਿਨਾਂ ਮੋਹ ਦੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: tasmāt—therefore; asaktaḥ—without attachment; satatam—constantly; kāryam—duty; karma—action; samāchara—perform; asaktaḥ—unattached; hi—certainly; ācharan—performing; karma—work; param—the Supreme; āpnoti—attains; pūruṣhaḥ—a person
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः। लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि
karmaṇaiva hi sansiddhim āsthitā janakādayaḥ loka-saṅgraham evāpi sampaśhyan kartum arhasi
ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Word meanings: karmaṇā—by the performance of prescribed duties; eva—only; hi—certainly; sansiddhim—perfection; āsthitāḥ—attained; janaka-ādayaḥ—King Janak and other kings; loka-saṅgraham—for the welfare of the masses; eva api—only; sampaśhyan—considering; kartum—to perform; arhasi—you should;
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः। स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते
yad yad ācharati śhreṣhṭhas tat tad evetaro janaḥ sa yat pramāṇaṁ kurute lokas tad anuvartate
ਜੋ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: yat yat—whatever; ācharati—does; śhreṣhṭhaḥ—the best; tat tat—that (alone); eva—certainly; itaraḥ—common; janaḥ—people; saḥ—they; yat—whichever; pramāṇam—standard; kurute—perform; lokaḥ—world; tat—that; anuvartate—pursues
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन। नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि
na me pārthāsti kartavyaṁ triṣhu lokeṣhu kiñchana nānavāptam avāptavyaṁ varta eva cha karmaṇi
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਬਾਕੀ ਹੈ — ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
Word meanings: na—not; me—mine; pārtha—Arjun; asti—is; kartavyam—duty; triṣhu—in the three; lokeṣhu—worlds; kiñchana—any; na—not; anavāptam—to be attained; avāptavyam—to be gained; varte—I am engaged; eva—yet; cha—also; karmaṇi—in prescribed duties
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः। मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः
yadi hyahaṁ na varteyaṁ jātu karmaṇyatandritaḥ mama vartmānuvartante manuṣhyāḥ pārtha sarvaśhaḥ
ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਣਥੱਕ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ।
Word meanings: yadi—if; hi—certainly; aham—I; na—not; varteyam—thus engage; jātu—ever; karmaṇi—in the performance of prescribed duties; atandritaḥ—carefully; mama—my; vartma—path; anuvartante—follow; manuṣhyāḥ—all men; pārtha—Arjun, the son of Pritha; sarvaśhaḥ—in all respects
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम्। सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः
utsīdeyur ime lokā na kuryāṁ karma ched aham sankarasya cha kartā syām upahanyām imāḥ prajāḥ
ਜੇ ਮੈਂ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ; ਮੈਂ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ।
Word meanings: utsīdeyuḥ—would perish; ime—all these; lokāḥ—worlds; na—not; kuryām—I perform; karma—prescribed duties; chet—if; aham—I; sankarasya—of uncultured population; cha—and; kartā—responsible; syām—would be; upahanyām—would destroy; imāḥ—all these; prajāḥ—living entities
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत। कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्िचकीर्षुर्लोकसंग्रहम्
saktāḥ karmaṇyavidvānso yathā kurvanti bhārata kuryād vidvāns tathāsaktaśh chikīrṣhur loka-saṅgraham
ਜਿਵੇਂ ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਸਕਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
Word meanings: saktāḥ—attached; karmaṇi—duties; avidvānsaḥ—the ignorant; yathā—as much as; kurvanti—act; bhārata—scion of Bharat (Arjun); kuryāt—should do; vidvān—the wise; tathā—thus; asaktaḥ—unattached; chikīrṣhuḥ—wishing; loka-saṅgraham—welfare of the world
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम्। जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन्
na buddhi-bhedaṁ janayed ajñānāṁ karma-saṅginām joṣhayet sarva-karmāṇi vidvān yuktaḥ samācharan
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਸਗੋਂ, ਆਪ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਵ ਲਗਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Word meanings: na—not; buddhi-bhedam—discord in the intellects; janayet—should create; ajñānām—of the ignorant; karma-saṅginām—who are attached to fruitive actions; joṣhayet—should inspire (them) to perform; sarva—all; karmāṇi—prescribed; vidvān—the wise; yuktaḥ—enlightened; samācharan—performing properly
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः। अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताऽहमिति मन्यते
prakṛiteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśhaḥ ahankāra-vimūḍhātmā kartāham iti manyate
ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਹਾਂ।"
Word meanings: prakṛiteḥ—of material nature; kriyamāṇāni—carried out; guṇaiḥ—by the three modes; karmāṇi—activities; sarvaśhaḥ—all kinds of; ahankāra-vimūḍha-ātmā—those who are bewildered by the ego and misidentify themselves with the body; kartā—the doer; aham—I; iti—thus; manyate—thinks
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः। गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते
tattva-vit tu mahā-bāho guṇa-karma-vibhāgayoḥ guṇā guṇeṣhu vartanta iti matvā na sajjate
ਪਰ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂਬਾਹੋ, ਇਹ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਿ ਗੁਣ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: tattva-vit—the knower of the Truth; tu—but; mahā-bāho—mighty-armed one; guṇa-karma—from guṇas and karma; vibhāgayoḥ—distinguish; guṇāḥ—modes of material nature in the shape of the senses, mind, etc; guṇeṣhu—modes of material nature in the shape of objects of perception; vartante—are engaged; iti—thus; matvā—knowing; na—never; sajjate—becomes attached
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु। तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत्
prakṛiter guṇa-sammūḍhāḥ sajjante guṇa-karmasu tān akṛitsna-vido mandān kṛitsna-vin na vichālayet
ਜੋ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਡੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
Word meanings: prakṛiteḥ—of material nature; guṇa—by the modes of material nature; sammūḍhāḥ—deluded; sajjante—become attached; guṇa-karmasu—to results of actions; tān—those; akṛitsna-vidaḥ—persons without knowledge; mandān—the ignorant; kṛitsna-vit—persons with knowledge; na vichālayet—should not unsettle
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा। निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātma-chetasā nirāśhīr nirmamo bhūtvā yudhyasva vigata-jvaraḥ
ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਪਣਾ ਤਾਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰ।
Word meanings: mayi—unto me; sarvāṇi—all; karmāṇi—works; sannyasya—renouncing completely; adhyātma-chetasā—with the thoughts resting on God; nirāśhīḥ—free from hankering for the results of the actions; nirmamaḥ—without ownership; bhūtvā—so being; yudhyasva—fight; vigata-jvaraḥ—without mental fever
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः। श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः
ye me matam idaṁ nityam anutiṣhṭhanti mānavāḥ śhraddhāvanto ’nasūyanto muchyante te ’pi karmabhiḥ
ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਮੇਰੀ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Word meanings: ye—who; me—my; matam—teachings; idam—these; nityam—constantly; anutiṣhṭhanti—abide by; mānavāḥ—human beings; śhraddhā-vantaḥ—with profound faith; anasūyantaḥ—free from cavilling; muchyante—become free; te—those; api—also; karmabhiḥ—from the bondage of karma
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम्। सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः
ye tvetad abhyasūyanto nānutiṣhṭhanti me matam sarva-jñāna-vimūḍhāns tān viddhi naṣhṭān achetasaḥ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ, ਵਿਵੇਕ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਏ ਜਾਣੋ।
Word meanings: ye—those; tu—but; etat—this; abhyasūyantaḥ—cavilling; na—not; anutiṣhṭhanti—follow; me—my; matam—teachings; sarva-jñāna—in all types of knowledge; vimūḍhān—deluded; tān—they are; viddhi—know; naṣhṭān—ruined; achetasaḥ—devoid of discrimination
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि। प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति
sadṛiśhaṁ cheṣhṭate svasyāḥ prakṛiter jñānavān api prakṛitiṁ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṁ kariṣhyati
ਇੱਕ ਸਿਆਣਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Word meanings: sadṛiśham—accordingly; cheṣhṭate—act; svasyāḥ—by their own; prakṛiteḥ—modes of nature; jñāna-vān—the wise; api—even; prakṛitim—nature; yānti—follow; bhūtāni—all living beings; nigrahaḥ—repression; kim—what; kariṣhyati—will do
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ। तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ
indriyasyendriyasyārthe rāga-dveṣhau vyavasthitau tayor na vaśham āgachchhet tau hyasya paripanthinau
ਹਰ ਇੰਦਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਅਤੇ ਵੈਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।
Word meanings: indriyasya—of the senses; indriyasya arthe—in the sense objects; rāga—attachment; dveṣhau—aversion; vyavasthitau—situated; tayoḥ—of them; na—never; vaśham—be controlled; āgachchhet—should become; tau—those; hi—certainly; asya—for him; paripanthinau—foes
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात्। स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः
śhreyān swa-dharmo viguṇaḥ para-dharmāt sv-anuṣhṭhitāt swa-dharme nidhanaṁ śhreyaḥ para-dharmo bhayāvahaḥ
ਆਪਣਾ ਧਰਮ, ਭਾਵੇਂ ਅਧੂਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਏ ਧਰਮ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵੀ ਭਲੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦਾ ਧਰਮ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Word meanings: śhreyān—better; swa-dharmaḥ—personal duty; viguṇaḥ—tinged with faults; para-dharmāt—than another’s prescribed duties; su-anuṣhṭhitāt—perfectly done; swa-dharme—in one’s personal duties; nidhanam—death; śhreyaḥ—better; para-dharmaḥ—duties prescribed for others; bhaya-āvahaḥ—fraught with fear
अर्जुन उवाच अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः। अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः
arjuna uvācha atha kena prayukto ’yaṁ pāpaṁ charati pūruṣhaḥ anichchhann api vārṣhṇeya balād iva niyojitaḥ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਪਾਪ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?
Word meanings: arjunaḥ uvācha—Arjun said; atha—then; kena—by what; prayuktaḥ—impelled; ayam—one; pāpam—sins; charati—commit; pūruṣhaḥ—a person; anichchhan—unwillingly; api—even; vārṣhṇeya—he who belongs to the Vrishni clan, Shree Krishna; balāt—by force; iva—as if; niyojitaḥ—engaged
श्री भगवानुवाच काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः। महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम्
śhrī bhagavān uvācha kāma eṣha krodha eṣha rajo-guṇa-samudbhavaḥ mahāśhano mahā-pāpmā viddhyenam iha vairiṇam
ਇਹ ਕਾਮਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ, ਜੋ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ — ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪਾਪੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਣੋ।
Word meanings: śhri-bhagavān uvācha—the Supreme Lord said; kāmaḥ—desire; eṣhaḥ—this; krodhaḥ—wrath; eṣhaḥ—this; rajaḥ-guṇa—the mode of passion; samudbhavaḥ—born of; mahā-aśhanaḥ—all-devouring; mahā-pāpmā—greatly sinful; viddhi—know; enam—this; iha—in the material world; vairiṇam—the enemy
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथाऽऽदर्शो मलेन च। यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम्
dhūmenāvriyate vahnir yathādarśho malena cha yatholbenāvṛito garbhas tathā tenedam āvṛitam
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗਰਭ ਕੁੱਖ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Word meanings: dhūmena—by smoke; āvriyate—is covered; vahniḥ—fire; yathā—just as; ādarśhaḥ—mirror; malena—by dust; cha—also; yathā—just as; ulbena—by the womb; āvṛitaḥ—is covered; garbhaḥ—embryo; tathā—similarly; tena—by that (desire); idam—this; āvṛitam—is covered
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा। कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च
āvṛitaṁ jñānam etena jñānino nitya-vairiṇā kāma-rūpeṇa kaunteya duṣhpūreṇānalena cha
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਕਾಮਨਾ ਰੂਪੀ ਸਦੀਵੀ ਵੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
Word meanings: āvṛitam—covered; jñānam—knowledge; etena—by this; jñāninaḥ—of the wise; nitya-vairiṇā—by the perpetual enemy; kāma-rūpeṇa—in the form of desires; kaunteya—Arjun the son of Kunti; duṣhpūreṇa—insatiable; analena—like fire; cha—and
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते। एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम्
indriyāṇi mano buddhir asyādhiṣhṭhānam uchyate etair vimohayatyeṣha jñānam āvṛitya dehinam
ਇੰਦਰੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Word meanings: indriyāṇi—the senses; manaḥ—the mind; buddhiḥ—the intellect; asya—of this; adhiṣhṭhānam—dwelling place; uchyate—are said to be; etaiḥ—by these; vimohayati—deludes; eṣhaḥ—this; jñānam—knowledge; āvṛitya—clouds; dehinam—the embodied soul
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ। पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम्
tasmāt tvam indriyāṇyādau niyamya bharatarṣhabha pāpmānaṁ prajahi hyenaṁ jñāna-vijñāna-nāśhanam
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟੋ।
Word meanings: tasmāt—therefore; tvam—you; indriyāṇi—senses; ādau—in the very beginning; niyamya—having controlled; bharata-ṛiṣhabha—Arjun, the best of the Bharatas; pāpmānam—the sinful; prajahi—slay; hi—certainly; enam—this; jñāna—knowledge; vijñāna—realization; nāśhanam—the destroyer
इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः। मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः
indriyāṇi parāṇyāhur indriyebhyaḥ paraṁ manaḥ manasas tu parā buddhir yo buddheḥ paratas tu saḥ
ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਮਨ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ (ਆਤਮਾ)।
Word meanings: indriyāṇi—senses; parāṇi—superior; āhuḥ—are said; indriyebhyaḥ—than the senses; param—superior; manaḥ—the mind; manasaḥ—than the mind; tu—but; parā—superior; buddhiḥ—intellect; yaḥ—who; buddheḥ—than the intellect; parataḥ—more superior; tu—but; saḥ—that (soul)
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना। जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम्
evaṁ buddheḥ paraṁ buddhvā sanstabhyātmānam ātmanā jahi śhatruṁ mahā-bāho kāma-rūpaṁ durāsadam
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਕਾਮਨਾ ਰੂਪੀ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟ।
Word meanings: evam—thus; buddheḥ—than the intellect; param—superior; buddhvā—knowing; sanstabhya—subdue; ātmānam—the lower self (senses, mind, and intellect); ātmanā—by higher self (soul); jahi—kill; śhatrum—the enemy; mahā-bāho—mighty-armed one; kāma-rūpam—in the form of desire; durāsadam—formidable
Bhagavad Gita