श्री भगवानुवाच इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे। ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्
śhrī bhagavān uvācha idaṁ tu te guhyatamaṁ pravakṣhyāmyanasūyave jñānaṁ vijñāna-sahitaṁ yaj jñātvā mokṣhyase ’śhubhāt
শ্রীভগবান বললেন: তোমাকে, যে ঈর্ষামুক্ত, আমি এখন এই অতি গভীর রহস্য প্রকাশ করব — প্রত্যক্ষ অনুভূতির সাথে মিলিত জ্ঞান — যা জানলে তুমি সংসারের দুঃখ থেকে মুক্তি লাভ করবে।
Word meanings: śhrī-bhagavān uvācha—the Supreme Lord said; idam—this; tu—but; te—to you; guhya-tamam—the most confidential; pravakṣhyāmi—I shall impart; anasūyave—nonenvious; jñānam—knowledge; vijñāna—realized knowledge; sahitam—with; yat—which; jñātvā—knowing; mokṣhyase—you will be released; aśhubhāt—miseries of material existence
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम्। प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्
rāja-vidyā rāja-guhyaṁ pavitram idam uttamam pratyakṣhāvagamaṁ dharmyaṁ su-sukhaṁ kartum avyayam
এটি বিদ্যাসমূহের রাজা, গোপনীয়তম রহস্য, পরম পবিত্রকারী — প্রত্যক্ষভাবে উপলব্ধিযোগ্য, ধর্মসম্মত, অনুশীলনে আনন্দদায়ক এবং অবিনশ্বর।
Word meanings: rāja-vidyā—the king of sciences; rāja-guhyam—the most profound secret; pavitram—pure; idam—this; uttamam—highest; pratyakṣha—directly perceptible; avagamam—directly realizable; dharmyam—virtuous; su-sukham—easy; kartum—to practice; avyayam—everlasting
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप। अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि
aśhraddadhānāḥ puruṣhā dharmasyāsya parantapa aprāpya māṁ nivartante mṛityu-samsāra-vartmani
যারা এই ধর্মে বিশ্বাস রাখে না, হে শত্রুজয়ী, তারা আমাকে প্রাপ্ত হতে ব্যর্থ হয় এবং মৃত্যু ও পুনর্জন্মের পথে আবর্তিত হতে থাকে।
Word meanings: aśhraddadhānāḥ—people without faith; puruṣhāḥ—(such) persons; dharmasya—of dharma; asya—this; parantapa—Arjun, conqueror the enemies; aprāpya—without attaining; mām—me; nivartante—come back; mṛityu—death; samsāra—material existence; vartmani—in the path
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना। मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः
mayā tatam idaṁ sarvaṁ jagad avyakta-mūrtinā mat-sthāni sarva-bhūtāni na chāhaṁ teṣhvavasthitaḥ
এই সমগ্র জগৎ আমার অব্যক্ত রূপে আমার দ্বারা পরিব্যাপ্ত। সকল প্রাণী আমাতে অবস্থান করে, তবু আমি তাদের মধ্যে অবস্থান করি না।
Word meanings: mayā—by me; tatam—pervaded; idam—this; sarvam—entire; jagat—cosmic manifestation; avyakta-mūrtinā—the unmanifested form; mat-sthāni—in me; sarva-bhūtāni—all living beings; na—not; cha—and; aham—I; teṣhu—in them; avasthitaḥ—dwell
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्। भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः
na cha mat-sthāni bhūtāni paśhya me yogam aiśhwaram bhūta-bhṛin na cha bhūta-stho mamātmā bhūta-bhāvanaḥ
তবুও প্রাণীরা আমাতে বাস করে না—দেখো আমার দিব্য রহস্য! আমার আত্মা সকল প্রাণীকে সৃষ্টি করে এবং তাদের ধারণ করে, তবুও আমি তাদের মধ্যে বাস করি না।
Word meanings: na—never; cha—and; mat-sthāni—abide in me; bhūtāni—all living beings; paśhya—behold; me—my; yogam aiśhwaram—divine energy; bhūta-bhṛit—the sustainer of all living beings; na—never; cha—yet; bhūta-sthaḥ—dwelling in; mama—my; ātmā—self; bhūta-bhāvanaḥ—the creator of all beings
यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्। तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय
yathākāśha-sthito nityaṁ vāyuḥ sarvatra-go mahān tathā sarvāṇi bhūtāni mat-sthānītyupadhāraya
যেমন সর্বত্র বিচরণকারী প্রবল বায়ু সর্বদা আকাশে অবস্থান করে, তেমনি জানো যে সকল প্রাণী আমাতে অবস্থান করে।
Word meanings: yathā—as; ākāśha-sthitaḥ—rests in the sky; nityam—always; vāyuḥ—the wind; sarvatra-gaḥ—blowing everywhere; mahān—mighty; tathā—likewise; sarvāṇi bhūtāni—all living beings; mat-sthāni—rest in me; iti—thus; upadhāraya—know
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम्। कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्
sarva-bhūtāni kaunteya prakṛitiṁ yānti māmikām kalpa-kṣhaye punas tāni kalpādau visṛijāmyaham
এক মহাজাগতিক চক্রের শেষে, সকল প্রাণী আমার আদি প্রকৃতিতে বিলীন হয়ে যায়, হে অর্জুন, এবং পরবর্তী চক্রের শুরুতে, আমি তাদের পুনরায় সৃষ্টি করি।
Word meanings: sarva-bhūtāni—all living beings; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; prakṛitim—primordial material energy; yānti—merge; māmikām—my; kalpa-kṣhaye—at the end of a kalpa; punaḥ—again; tāni—them; kalpa-ādau—at the beginning of a kalpa; visṛijāmi—manifest; aham—I
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः। भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्
prakṛitiṁ svām avaṣhṭabhya visṛijāmi punaḥ punaḥ bhūta-grāmam imaṁ kṛitsnam avaśhaṁ prakṛiter vaśhāt
প্রকৃতিং স্বামধিষ্ঠায় — আমার নিজ প্রকৃতিকে অধিষ্ঠান করে, আমি বারংবার এই সমগ্র প্রাণিসমূহকে সৃষ্টি করি, যারা প্রকৃতির বশে পরাধীন।
Word meanings: prakṛitim—the material energy; svām—my own; avaṣhṭabhya—presiding over; visṛijāmi—generate; punaḥ punaḥ—again and again; bhūta-grāmam—myriad forms; imam—these; kṛitsnam—all; avaśham—beyond their control; prakṛiteḥ—nature; vaśhāt—force
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय। उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु
na cha māṁ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya udāsīna-vad āsīnam asaktaṁ teṣhu karmasu
এই কর্মগুলি আমাকে বাঁধতে পারে না, হে অর্জুন, কারণ আমি উদাসীনের ন্যায় অনাসক্ত হয়ে সেই কর্মগুলিতে অসংলগ্ন থেকে স্থিত আছি।
Word meanings: na—none; cha—as; mām—me; tāni—those; karmāṇi—actions; nibadhnanti—bind; dhanañjaya—Arjun, conqueror of wealth; udāsīna-vat—as neutral; āsīnam—situated; asaktam—detached; teṣhu—those; karmasu—actions
मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्। हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते
mayādhyakṣheṇa prakṛitiḥ sūyate sa-charācharam hetunānena kaunteya jagad viparivartate
আমার তত্ত্বাবধানে প্রকৃতি সকল চরাচর জগৎ সৃষ্টি করে; হে কুন্তীপুত্র, এই উপায়েই এই জগৎ আবর্তিত হয়।
Word meanings: mayā—by me; adhyakṣheṇa—direction; prakṛitiḥ—material energy; sūyate—brings into being; sa—both; chara-acharam—the animate and the inanimate; hetunā—reason; anena—this; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; jagat—the material world; viparivartate—undergoes the changes
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्। परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣhīṁ tanum āśhritam paraṁ bhāvam ajānanto mama bhūta-maheśhvaram
মূঢ়েরা আমাকে অবজ্ঞা করে যখন আমি মানবরূপে অবস্থান করি, সকল প্রাণীর পরমেশ্বর রূপে আমার উচ্চতর স্বরূপ না জেনে।
Word meanings: avajānanti—disregard; mām—me; mūḍhāḥ—dim-witted; mānuṣhīm—human; tanum—form; āśhritam—take on; param—divine; bhāvam—personality; ajānantaḥ—not knowing; mama—my; bhūta—all beings; mahā-īśhvaram—the Supreme Lord
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः। राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः
moghāśhā mogha-karmāṇo mogha-jñānā vichetasaḥ rākṣhasīm āsurīṁ chaiva prakṛitiṁ mohinīṁ śhritāḥ
তাদের আশা বৃথা, তাদের কর্ম বৃথা, তাদের জ্ঞান বৃথা। বিবেকবর্জিত হয়ে তারা রাক্ষসী ও আসুরিক মোহময় প্রকৃতি আশ্রয় করে।
Word meanings: mogha-āśhāḥ—of vain hopes; mogha-karmāṇaḥ—of vain actions; mogha-jñānāḥ—of baffled knowledge; vichetasaḥ—deluded; rākṣhasīm—demoniac; āsurīm—atheistic; cha—and; eva—certainly; prakṛitim—material energy; mohinīm—bewildered; śhritāḥ—take shelter
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः। भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्
mahātmānas tu māṁ pārtha daivīṁ prakṛitim āśhritāḥ bhajantyananya-manaso jñātvā bhūtādim avyayam
কিন্তু হে অর্জুন, মহাত্মাগণ আমার দৈবী প্রকৃতির আশ্রয় গ্রহণ করে, আমাকে সকল প্রাণীর অবিনশ্বর উৎস জেনে, অচঞ্চল মনে আমার উপাসনা করেন।
Word meanings: mahā-ātmānaḥ—the great souls; tu—but; mām—me; pārtha—Arjun, the son of Pritha; daivīm prakṛitim—divine energy; āśhritāḥ—take shelter of; bhajanti—engage in devotion; ananya-manasaḥ—with mind fixed exclusively; jñātvā—knowing; bhūta—all creation; ādim—the origin; avyayam—imperishable
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः। नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते
satataṁ kīrtayanto māṁ yatantaśh cha dṛiḍha-vratāḥ namasyantaśh cha māṁ bhaktyā nitya-yuktā upāsate
সর্বদা আমার মহিমা কীর্তন করতে করতে এবং দৃঢ় সংকল্পে প্রয়াস করতে করতে, এই অবিচল আত্মারা প্রেমময় ভক্তিতে আমার সম্মুখে নতশির হয়, চিরকাল আমার উপাসনায় আমার সাথে একীভূত।
Word meanings: satatam—always; kīrtayantaḥ—singing divine glories; mām—me; yatantaḥ—striving; cha—and; dṛiḍha-vratāḥ—with great determination; namasyantaḥ—humbly bowing down; cha—and; mām—me; bhaktyā—loving devotion; nitya-yuktāḥ—constantly united; upāsate—worship
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते। एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्
jñāna-yajñena chāpyanye yajanto mām upāsate ekatvena pṛithaktvena bahudhā viśhvato-mukham
অন্যেরা জ্ঞানযজ্ঞের মাধ্যমে আমার উপাসনা করেন — কেউ অভিন্ন একরূপে, কেউ পৃথক বহুরূপে, এবং কেউ সর্বত্রমুখী বিশ্বরূপে আমার আরাধনা করেন।
Word meanings: jñāna-yajñena—yajña of cultivating knowledge; cha—and; api—also; anye—others; yajantaḥ—worship; mām—me; upāsate—worship; ekatvena—undifferentiated oneness; pṛithaktvena—separately; bahudhā—various; viśhwataḥ-mukham—the cosmic form
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाऽहमहमौषधम्। मंत्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्
ahaṁ kratur ahaṁ yajñaḥ svadhāham aham auṣhadham mantro ’ham aham evājyam aham agnir ahaṁ hutam
আমিই আচার, আমিই যজ্ঞ, আমিই পিতৃপুরুষদের তর্পণ, আমিই ওষধি; আমিই পবিত্র মন্ত্র, আমিই ঘৃত, আমিই অগ্নি, এবং আমিই আহুতির ক্রিয়া।
Word meanings: aham—I; kratuḥ—Vedic ritual; aham—I; yajñaḥ—sacrifice; svadhā—oblation; aham—I; aham—I; auṣhadham—medicinal herb; mantraḥ—Vedic mantra; aham—I; aham—I; eva—also; ājyam—clarified butter; aham—I; agniḥ—fire; aham—I; hutam—the act offering;
पिताऽहमस्य जगतो माता धाता पितामहः। वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक् साम यजुरेव च
pitāham asya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ vedyaṁ pavitram oṁkāra ṛik sāma yajur eva cha
পিতাহমস্য জগতো মাতা ধাতা পিতামহঃ — আমি এই বিশ্বের পিতা, মাতা, ধাতা এবং পিতামহ; আমি জ্ঞানের বিষয়, পবিত্রকারী, পবিত্র ওঁকার এবং ঋক্, সাম ও যজুর্বেদ।
Word meanings: pitā—Father; aham—I; asya—of this; jagataḥ—universe; mātā—Mother; dhātā—Sustainer; pitāmahaḥ—Grandsire; vedyam—the goal of knowledge; pavitram—the purifier; om-kāra—the sacred syllable Om; ṛik—the Rig Veda; sāma—the Sama Veda; yajuḥ—the Yajur Veda; eva—also; cha—and
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्। प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्
gatir bhartā prabhuḥ sākṣhī nivāsaḥ śharaṇaṁ suhṛit prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṁ nidhānaṁ bījam avyayam
আমি লক্ষ্য, পালনকর্তা, প্রভু, সাক্ষী, আবাস, আশ্রয় এবং নিঃস্বার্থ বন্ধু। আমি উৎপত্তি, প্রলয়, ভিত্তি, বিশ্রামস্থান এবং অবিনশ্বর বীজ।
Word meanings: gatiḥ—the supreme goal; bhartā—sustainer; prabhuḥ—master; sākṣhī—witness; nivāsaḥ—abode; śharaṇam—shelter; su-hṛit—friend; prabhavaḥ—the origin; pralayaḥ—dissolution; sthānam—store house; nidhānam—resting place; bījam—seed; avyayam—imperishable
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च। अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन
tapāmyaham ahaṁ varṣhaṁ nigṛihṇāmyutsṛijāmi cha amṛitaṁ chaiva mṛityuśh cha sad asach chāham arjuna
আমি তাপ বিকিরণ করি, আমি বৃষ্টি নিবারণ করি ও প্রেরণ করি; আমি অমৃত ও মৃত্যু, সৎ ও অসৎ, হে অর্জুন।
Word meanings: tapāmi—radiate heat; aham—I; aham—I; varṣham—rain; nigṛihṇāmi—withhold; utsṛijāmi—send forth; cha—and; amṛitam—immortality; cha—and; eva—also; mṛityuḥ—death; cha—and; sat—eternal spirit; asat—temporary matter; cha—and; aham—I; arjuna—Arjun
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते। ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्
trai-vidyā māṁ soma-pāḥ pūta-pāpā yajñair iṣhṭvā svar-gatiṁ prārthayante te puṇyam āsādya surendra-lokam aśhnanti divyān divi deva-bhogān
যাঁরা তিন বেদ জানেন, সোমরস পান করেন এবং পাপ থেকে শুদ্ধ হন, তাঁরা যজ্ঞের মাধ্যমে আমার উপাসনা করেন এবং স্বর্গে যাওয়ার পথ প্রার্থনা করেন; ইন্দ্রের পবিত্র লোকে পৌঁছে তাঁরা স্বর্গে দেবতাদের দিব্য সুখ উপভোগ করেন।
Word meanings: trai-vidyāḥ—the science of karm kāṇḍ (Vedic Rituals); mām—me; soma-pāḥ—drinkers of the Soma juice; pūta—purified; pāpāḥ—sins; yajñaiḥ—through sacrifices; iṣhṭvā—worship; svaḥ-gatim—way to the abode of the king of heaven; prārthayante—seek; te—they; puṇyam—pious; āsādya—attain; sura-indra—of Indra; lokam—abode; aśhnanti—enjoy; divyān—celestial; divi—in heaven; deva-bhogān—the pleasures of the celestial gods
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति। एव त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते
te taṁ bhuktvā swarga-lokaṁ viśhālaṁ kṣhīṇe puṇye martya-lokaṁ viśhanti evaṁ trayī-dharmam anuprapannā gatāgataṁ kāma-kāmā labhante
স্বর্গের বিশাল রাজ্য উপভোগ করার পর, তাদের পুণ্য ক্ষয় হলে তারা মর্ত্যলোকে ফিরে আসে। এইভাবে, যারা ভোগের কামনায় চালিত হয়ে বৈদিক কর্মকাণ্ড অনুসরণ করে, তারা কেবল আসা-যাওয়ার চক্রই লাভ করে।
Word meanings: te—they; tam—that; bhuktvā—having enjoyed; swarga-lokam—heaven; viśhālam—vast; kṣhīṇe—at the exhaustion of; puṇye—stock of merits; martya-lokam—to the earthly plane; viśhanti—return; evam—thus; trayī dharmam—the karm-kāṇḍ portion of the three Vedas; anuprapannāḥ—follow; gata-āgatam—repeated coming and going; kāma-kāmāḥ—desiring objects of enjoyments; labhante—attain
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्
ananyāśh chintayanto māṁ ye janāḥ paryupāsate teṣhāṁ nityābhiyuktānāṁ yoga-kṣhemaṁ vahāmyaham
যারা একনিষ্ঠ ভক্তিতে কেবল আমারই উপাসনা করে, অন্য কিছু চিন্তা না করে, সর্বদা আমার সাথে যুক্ত থাকে — তাদের যা নেই তা আমি জোগাই এবং যা আছে তা রক্ষা করি।
Word meanings: ananyāḥ—always; chintayantaḥ—think of; mām—me; ye—those who; janāḥ—persons; paryupāsate—worship exclusively; teṣhām—of them; nitya abhiyuktānām—who are always absorbed; yoga—supply spiritual assets; kṣhemam—protect spiritual assets; vahāmi—carry; aham—I
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः। तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्
ye ’pyanya-devatā-bhaktā yajante śhraddhayānvitāḥ te ’pi mām eva kaunteya yajantyavidhi-pūrvakam
যে ভক্তেরা শ্রদ্ধার সাথে অন্য দেবতাদের পূজা করে, হে অর্জুন, তারাও প্রকৃতপক্ষে আমারই আরাধনা করে, যদিও ভুল পদ্ধতিতে।
Word meanings: ye—those who; api—although; anya—other; devatā—celestial gods; bhaktāḥ—devotees; yajante—worship; śhraddhayā anvitāḥ—faithfully; te—they; api—also; mām—me; eva—only; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; yajanti—worship; avidhi-pūrvakam—by the wrong method
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च। न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते
ahaṁ hi sarva-yajñānāṁ bhoktā cha prabhureva cha na tu mām abhijānanti tattvenātaśh chyavanti te
যেহেতু আমিই একমাত্র সকল যজ্ঞের ভোক্তা এবং প্রভু; কিন্তু তারা আমার প্রকৃত স্বরূপ জানে না, তাই তারা পতিত হয়।
Word meanings: aham—I; hi—verily; sarva—of all; yajñānām—sacrifices; bhoktā—the enjoyer; cha—and; prabhuḥ—the Lord; eva—only; cha—and; na—not; tu—but; mām—me; abhijānanti—realize; tattvena—divine nature; ataḥ—therefore; chyavanti—fall down (wander in samsara); te—they
यान्ति देवव्रता देवान् पितृ़न्यान्ति पितृव्रताः। भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्
yānti deva-vratā devān pitṝīn yānti pitṛi-vratāḥ bhūtāni yānti bhūtejyā yānti mad-yājino ’pi mām
যারা দেবতাদের পূজা করে তারা দেবতাদের কাছে যায়; পিতৃপুরুষদের উপাসকরা পিতৃপুরুষদের কাছে পৌঁছায়; যারা ভূত-প্রেতদের পূজা করে তারা ভূত-প্রেতদের কাছে যায়; কিন্তু যারা আমার উপাসনা করে তারা আমার কাছে আসে।
Word meanings: yānti—go; deva-vratāḥ—worshipers of celestial gods; devān—amongst the celestial gods; pitṝīn—to the ancestors; yānti—go; pitṛi-vratā—worshippers of ancestors; bhūtāni—to the ghosts; yānti—go; bhūta-ijyāḥ—worshippers of ghosts; yānti—go; mat—my; yājinaḥ—devotees; api—and; mām—to me
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति। तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः
patraṁ puṣhpaṁ phalaṁ toyaṁ yo me bhaktyā prayachchhati tadahaṁ bhaktyupahṛitam aśhnāmi prayatātmanaḥ
পবিত্র হৃদয়ের যে কেউ ভক্তিভরে আমাকে একটি পাতা, একটি ফুল, একটি ফল বা জল অর্পণ করে—আমি তার সেই ভক্তির নৈবেদ্য গ্রহণ করি।
Word meanings: patram—a leaf; puṣhpam—a flower; phalam—a fruit; toyam—water; yaḥ—who; me—to me; bhaktyā—with devotion; prayachchhati—offers; tat—that; aham—I; bhakti-upahṛitam—offered with devotion; aśhnāmi—partake; prayata-ātmanaḥ—one in pure consciousness
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्। यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्
yat karoṣhi yad aśhnāsi yaj juhoṣhi dadāsi yat yat tapasyasi kaunteya tat kuruṣhva mad-arpaṇam
যা কিছু তুমি করো, যা কিছু তুমি খাও, যা কিছু তুমি যজ্ঞে আহুতি দাও, যা কিছু তুমি দান করো, এবং যা কিছু তপস্যা তুমি করো, হে কুন্তীনন্দন, সেই সমস্ত কিছু আমাকে অর্পণ করো।
Word meanings: yat—whatever; karoṣhi—you do; yat—whatever; aśhnāsi—you eat; yat—whatever; juhoṣhi—offer to the sacred fire; dadāsi—bestow as a gift; yat—whatever; yat—whatever; tapasyasi—austerities you perform; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; tat—them; kuruṣhva—do; mad arpaṇam—as an offering to me
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः। संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि
śhubhāśhubha-phalair evaṁ mokṣhyase karma-bandhanaiḥ sannyāsa-yoga-yuktātmā vimukto mām upaiṣhyasi
এইভাবে তুমি শুভ ও অশুভ ফলদায়ী কর্মের বন্ধন থেকে মুক্ত হবে; সন্ন্যাস যোগে তোমার মন সুদৃঢ় রেখে, মুক্ত হয়ে তুমি আমার কাছে আসবে।
Word meanings: śhubha aśhubha phalaiḥ—from good and bad results; evam—thus; mokṣhyase—you shall be freed; karma—work; bandhanaiḥ—from the bondage; sanyāsa-yoga—renunciation of selfishness; yukta-ātmā—having the mind attached to me; vimuktaḥ—liberated; mām—to me; upaiṣhyasi—you shall reach
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः। ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्
samo ’haṁ sarva-bhūteṣhu na me dveṣhyo ’sti na priyaḥ ye bhajanti tu māṁ bhaktyā mayi te teṣhu chāpyaham
আমি সকল প্রাণীর প্রতি সমানভাবে বিরাজ করি; কেউ আমার কাছে ঘৃণ্য নয়, কেউ প্রিয় নয়। কিন্তু যারা ভক্তিসহকারে আমার আরাধনা করে, তারা আমাতে বাস করে এবং আমিও তাদের মধ্যে বাস করি।
Word meanings: samaḥ—equally disposed; aham—I; sarva-bhūteṣhu—to all living beings; na—no one; me—to me; dveṣhyaḥ—inimical; asti—is; na—not; priyaḥ—dear; ye—who; bhajanti—worship with love; tu—but; mām—me; bhaktyā—with devotion; mayi—reside in me; te—such persons; teṣhu—in them; cha—and; api—also; aham—I
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक्। साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः
api chet su-durāchāro bhajate mām ananya-bhāk sādhur eva sa mantavyaḥ samyag vyavasito hi saḥ
এমনকি সবচেয়ে পাপী ব্যক্তিও যদি অবিচল, একনিষ্ঠ ভক্তি সহকারে আমার উপাসনা করে, তাকে ধার্মিক বলে গণ্য করা উচিত, কারণ সে সত্যিই সঠিক সংকল্প গ্রহণ করেছে।
Word meanings: api—even; chet—if; su-durāchāraḥ—the vilest sinners; bhajate—worship; mām—me; ananya-bhāk—exclusive devotion; sādhuḥ—righteous; eva—certainly; saḥ—that person; mantavyaḥ—is to be considered; samyak—properly; vyavasitaḥ—resolve; hi—certainly; saḥ—that person
क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति। कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति
kṣhipraṁ bhavati dharmātmā śhaśhvach-chhāntiṁ nigachchhati kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśhyati
শীঘ্রই সে ধার্মিক হয়ে ওঠে এবং চিরস্থায়ী শান্তি লাভ করে। হে কুন্তীপুত্র, এটা নিশ্চিতভাবে জেনে রাখো: আমার ভক্তের কখনো বিনাশ হয় না।
Word meanings: kṣhipram—quickly; bhavati—become; dharma-ātmā—virtuous; śhaśhvat-śhāntim—lasting peace; nigachchhati—attain; kaunteya—Arjun, the son of Kunti; pratijānīhi—declare; na—never; me—my; bhaktaḥ—devotee; praṇaśhyati—perishes
मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः। स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्
māṁ hi pārtha vyapāśhritya ye ’pi syuḥ pāpa-yonayaḥ striyo vaiśhyās tathā śhūdrās te ’pi yānti parāṁ gatim
মাম্ হি পার্থ ব্যপাশ্রিত্য যেঽপি স্যুঃ পাপযোনয়ঃ — স্ত্রিয়ো বৈশ্যাস্তথা শূদ্রাস্তেঽপি যান্তি পরাং গতিম্।
হে অর্জুন, যারা আমার শরণ নেয়, এমনকি যারা নীচ জন্মের — স্ত্রীলোক, বৈশ্য এবং শূদ্ররাও — তারাও পরম গতি লাভ করে।
Word meanings: mām—in me; hi—certainly; pārtha—Arjun, the son of Pritha; vyapāśhritya—take refuge; ye—who; api—even; syuḥ—may be; pāpa yonayaḥ—of low birth; striyaḥ—women; vaiśhyāḥ—mercantile people; tathā—and; śhūdrāḥ—manual workers; te api—even they; yānti—go; parām—the supreme; gatim—destination
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा। अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्
kiṁ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣhayas tathā anityam asukhaṁ lokam imaṁ prāpya bhajasva mām
অতএব, ধার্মিক ঋষি এবং ভক্তিপরায়ণ সাধু রাজাদের কথা আর কী বলা যায়? তাই, এই অনিত্য এবং আনন্দহীন জগতে এসে, আমার আরাধনা করো।
Word meanings: kim—what; punaḥ—then; brāhmaṇāḥ—sages; puṇyāḥ—meritorius; bhaktāḥ—devotees; rāja-ṛiṣhayaḥ—saintly kings; tathā—and; anityam—transient; asukham—joyless; lokam—world; imam—this; prāpya—having achieved; bhajasva—engage in devotion; mām—unto me
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु। मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः
man-manā bhava mad-bhakto mad-yājī māṁ namaskuru mām evaiṣhyasi yuktvaivam ātmānaṁ mat-parāyaṇaḥ
মামেব মনঃ আধৎস্ব মযি বুদ্ধিং নিবেশয়। নিবসিষ্যসি ময্যেব অত ঊর্ধ্বং ন সংশয়ঃ॥
আমাতে তোমার মন স্থির করো, আমার ভক্ত হও, আমার পূজা করো এবং আমাকে প্রণাম করো। এইভাবে নিজেকে অনুশাসিত করে এবং আমাকেই পরম লক্ষ্য হিসেবে সম্পূর্ণরূপে নিবেদিত হয়ে, তুমি নিশ্চিতভাবে আমাকে লাভ করবে।
Word meanings: mat-manāḥ—always think of me; bhava—be; mat—my; bhaktaḥ—devotee; mat—my; yājī—worshipper; mām—to me; namaskuru—offer obeisances; mām—to me; eva—certainly; eṣhyasi—you will come; yuktvā—united with me; evam—thus; ātmānam—your mind and body; mat-parāyaṇaḥ—having dedicated to me